சிவாஜி 1630 இல் பிறந்தார். அந்த நேரத்தில் அவரது தந்தை ஷாஜி முகலாய சேவையில் இருந்தார். பின்னர் அவர் ஒரு சுதந்திர போர்வீரராக மாறி, ஆதில்ஷாவுடன் இணைந்தார். ஆதில்ஷா மூலமாக பெங்களூருவின் கட்டுப்பாடு அவருக்கு வழங்கப்பட்டது. 1637 மற்றும் 1642 க்கு இடையில், சிவாஜி மற்றும் அவரது தாயார் இருவரும் பெங்களூரில் வசித்து வந்தனர். அவர் சிக்பேட் பகுதியில் உள்ள கௌரி மஹால் அல்லது கௌரி விலாஸ் அரண்மனையில் தங்கியதாக நம்பப்படுகிறது. காடு மல்லேஸ்வரம் கோயில் உட்பட பல கோயில்கள் சிவாஜியின் குடும்பத்துடன் தொடர்புடையவை. அவருக்கு சுமார் 12 வயதாக இருந்தபோது, சிவாஜி மீண்டும் புனேவுக்குக் அழைத்துச் செல்லப்பட்டார்.
படம்: ராஜா ரவிவர்மாவால் வரையப்பட்டது.
மூலம்: சிவாஜி, அவரது வாழ்க்கை மற்றும் காலங்கள், பாஸ்கர் மெஹென்டாலே.

கடற்படைக் கொடியின் எண்கோண வடிவம் சிவாஜி மகாராஜின் ராஜ முத்ராவிலிருந்து பெறப்பட்டது.
அவர் தனது காலத்தின் பெரும்பாலான மன்னர்களைப் போலல்லாமல் கடற்படையின் முக்கியத்துவத்தைப் புரிந்துகொண்டார். கி.பி 1674 இல் அவர் முடிசூட்டு விழாவின் போது, 5000 வீரர்களைக் கொண்ட, சுமார் 60 கப்பல்களைக் கொண்ட ஒரு கடற்படையை அவர் நிறுவியிருந்தார். கப்பல்கள் 30 முதல் 150 டன் எடை கொண்டதாக இருந்தன. ஐரோப்பிய கடற்படைகளுடன் நேரடி மோதல்களைத் தவிர்த்தாலும், தனது கப்பற்படையின் பலத்தை காட்டவும், ஐரோப்பியர்களை விழிப்புடன் வைத்திருக்க தனது கடற்படையைப் பயன்படுத்தினார். ஜஞ்சிராவின் சித்திகளின் ஒத்துழைப்பை பெற்று, அவர்கள் கொங்கன் கடற்கரையின் பெரும்பகுதியை ஐரோப்பியர்களிடமிருந்து பறித்தனர். கொலபா, அலிபாக் & சிந்துதுர்க் போன்ற மிகவும் பழக்கமான பெயர்கள் உட்பட கொங்கன் கடற்கரையில் 13 கடற்படை துறைமுகங்களின் சிவாஜி அமைத்தார். சிலர் அவரை ‘இந்திய கடற்படையின் தந்தை’ என்று அழைக்கிறார்கள்.

சிவாஜி மகாராஜின் ராஜமுத்ராவை ஒத்த புதிய எண்கோணக் கொடி படம்.
ஆதாரம்: “கடல் பருந்து: கானோஜி ஆங்ரேயின் வாழ்க்கை மற்றும் போர்கள்’, மனோகர் மல்கோங்கர்.

பம்பாயில் பிரிட்டிஷ் ஆர்வம் 18 ஆம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியில் வளரத் தொடங்கியது. பம்பாய் சிப்பாய்களின் 2வது பட்டாலியன் (படையணி)1768 இல் ஆங்கிலேயர்களால் உருவாக்கப்பட்டது. மராட்டிய இராணுவத்தின் சுறுசுறுப்பால் ஆங்கிலேயர்கள் ஈர்க்கப்பட்டனர். விரைவில் மற்றொரு பட்டாலியன் (படையணி) சேர்க்கப்பட்டது. இந்த பட்டாலியன்கள் (படையணிகள்) (ஜங்கி பல்டன் மற்றும் கலி பாஞ்சுவின் என்று அழைக்கப்பட்டன) ஸ்ரீரங்கப்பட்டினம், கண்ணூர், சூரத் மற்றும் பலுசிஸ்தானில் பிரபலமான போர்களை நடத்தின. அவை மராட்டிய இலகு காலாட்படையின் முன்னோடிகளாக இருந்தன.
சிவாஜி மஹாராஜிடம் பீரங்கி படை இல்லாதிருந்தாலும், அதனை தனக்கு சாதகமாகவே பயன்படுத்தி கொண்டார். அவரது திறமையான குதிரைப்படை, வலிமையான ஆனால் மெதுவான முகலாய ராணுவத்தை மிஞ்சியது. மராட்டிய ராணுவம் இலகுவான உபகரணங்களை கொண்டிருந்ததுடன், மிகச் சொற்பமான உணவைக் கொண்டு காலம் தள்ளும் வலிமை பெற்றிருந்தது. இதுவே அவர்கள் அதிவேகமாக செயல்படும் படையினராக மாற்றியது. 
1664 ஆம் ஆண்டு எழுதப்பட்ட ஒரு ஆங்கிலக் கடிதம், சிவாஜி ஒரே நேரத்தில் பல இடங்களில் இருந்ததால், ‘அவர் காற்றோட்டமான உடலையும், இறக்கைகளையும் கொண்டிருப்பதாகவே தோன்றியதாகவும்’ குறிப்பிட்டது.

இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, மராட்டிய இலகு காலாட்படை “போலா ஸ்ரீ சத்ரபதி சிவாஜி மகாராஜ் கி ஜெய்” என்ற போர் முழக்கத்தைப் பயன்படுத்துகிறது.
இந்தப் படம் ஆல்ஃபிரட் க்ரௌடி லோவெட்டின் மராட்டிய இலகு காலாட்படையின் ஓவியம்.
ஆதாரங்கள்: எம்.ஜி. அபயங்கர் எழுதிய, “போற்றப்பட்ட வீரம்” மற்றும் பாஸ்கர் மெஹென்டாலே எழுதிய “சிவாஜி, அவரது வாழ்க்கை மற்றும் காலம்”,

தொண்ணூறுகளின் பிற்பகுதியில், மும்பையில் பல காலனித்துவப் பெயர்கள் மாற்றப்பட்டன. பம்பாய், மும்பை என மறுபெயரிடப்பட்டது. பம்பாய் மாநகராட்சி, பிரஹன் மும்பை என மறுபெயரிடப்பட்டது. விக்டோரியா டெர்மினஸ், சத்ரபதி சிவாஜி டெர்மினஸ் என மறுபெயரிடப்பட்டது. VJTI ஏற்கனவே 100 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக இருந்தது. அதுமட்டுமல்லாமல் VJTI என்கிற பெயரிலேயே அது நன்கு அறியப்பட்டது. இந்த நிறுவனம் பெயர் மாற்றம் செய்யப்படும்போது “விக்டோரியா ஜூபிலி” என்ற பெயரை “வீர்மாதா ஜிஜாபாய்” என்று மாற்றப்பட்டது., இது சிவாஜியின் புகழ்பெற்ற தாயின் பெயர். டெக்னிக்கல் என்ற வார்த்தையும் டெக்னாலஜிக்கல் என்று மாற்றப்பட்டது.
படம் மும்பையில் உள்ள பரந்து விரிந்த VJTI வளாகத்தைக் காட்டுகிறது.
மூலம்: VJTI

சிவாஜி மகாராஜ் பல கோட்டைகளைக் கட்டியதோடல்லாமல், பல கோட்டைகளை புதுப்பிக்கவும் செய்தார்.. அவரது 50 ஆண்டுகால (மொத்தம் 18,306 நாட்கள்) நீண்ட ஆயுளில், குறைந்தது 8557 நாட்களை ஒன்று அல்லது மற்றொரு கோட்டையில் அவர் கழித்தார். அவர் பிறந்தது, அவரது இரண்டு மகன்கள் பிறந்தது, அவரது முடிசூட்டு விழா நடந்தது, அவரது இறப்பு, இவை அனைத்தும் ஏதோவொரு கோட்டையில்தான். . சிவாஜியின் பிறப்பிடமான ஷிவ்னேரி, புனேவிலிருந்து வடக்கே சுமார் 85 கி.மீ தொலைவில் உள்ள ஜுன்னார் நகரத்திற்கு அருகில் உள்ளது. சாதவாகனர்கள் காலத்திலிருந்தே ஷிவ்னேரி மலைக்கு ஒரு நீண்ட வரலாறு உண்டு. வணிகர்கள் கொங்கண் கடற்கரையை அடைந்து, அங்கிருந்து தெற்கே சென்று வெளிநாடுகளுக்குச் செல்ல நானே காட் கணவாயைக் கடந்து சென்றதால் அதன் இடையே இருக்கும் இந்த கோட்டை முக்கியத்துவம் வாய்ந்ததாக கருதப்பட்டது. சிவாஜி மகாராஜ் இங்கு பிறந்தாலும், பின்னர் இந்த கோட்டையை முகலாயர்களிடம் இழக்க வேண்டியிருந்தது. அவரது வாழ்நாளில் அதைத் திரும்பப் பெற முடியவில்லை.
மூலம்: குணாகர் முலே, ‘மகாராஷ்டிராவின் கோட்டைகள்; கலாச்சார வளங்கள் மற்றும் பயிற்சி மையம்

பிஜாப்பூர் ஆதில்ஷாஹி படைகளின் தளபதி அப்சல் கானுக்கு எதிராக சிவாஜி மகாராஜ் வரலாற்று வெற்றியைப் பெற்றார். புனேவிலிருந்து தெற்கே 145 கி.மீ தொலைவில் உள்ள பிரதாப்கர் கோட்டையின் அடிவாரத்தில் ஒரு அமைதிக் கூட்டத்திற்காக அப்சல் கானும் சிவாஜியும் சந்தித்தனர். கூட்டத்தில் அவர்கள் கொல்லப்படலாம் என்று இருவரும் சந்தேகித்தனர். சிவாஜி மகாராஜ் ஒரு “வாக் நக்” (புலி நகங்கள்) மற்றும் ஒரு குறுவாளை தனது ஆடைகளில் மறைத்து வைத்திருந்தார். கான் அவரை கழுத்தை நெரித்து, கட்டிப்பிடித்து குத்த முயன்றபோது, சிவாஜி மகாராஜ் புலி நகங்களால் அவரது வயிற்றை கிழித்தார்.
வாக் நக் என்பது தோலையும் தசையையும் வெட்ட உள்ளங்கையில் மறைத்து வைத்துக்கொள்ள வடிவமைக்கப்பட்ட நகம் வடிவ குறுவாள் ஆகும். இது ஒரு குறுக்கு கம்பியில் நான்கு அல்லது ஐந்து வளைந்த எஃகு கத்திகளைக் கொண்டுள்ளது. இந்திய ராணுவத்தின் 21வது பட்டாலியனுக்கு (சிறப்புப் படைகள்) வாக் நக் என்ற புனைப்பெயர் உள்ளது. இது மராட்டிய இலகு காலாட்படையிலிருந்து பிரித்து எடுக்கப்பட்ட படைப்பிரிவாகும்.
இந்த வரலாற்று சிறப்பு மோதலை பற்றிய, புகழ்பெற்ற ஓவியர் சாளராம் ஹல்டங்கர் வரைந்த ஓவியம்.
மூலம்: குணாகர் முலே, ‘மகாராஷ்டிராவின் கோட்டைகள்’; கலாச்சார வளங்கள் மற்றும் பயிற்சி மையம்

சூரத் மிகவும் பணக்கார முகலாய நகரமாக இருந்தது. இது சுங்க வரிகளிலிருந்து மட்டுமே பல லட்சம் ரூபாய் ஈட்டு தந்தது. வணிகத் தளமாக அதன் முக்கியத்துவத்தைக் குறைத்து முகலாய பெருமையின் வேரைத் தாக்குவதே நோக்கமாக இருந்ததால், சிவாஜி மகாராஜ் சூரத்தைத் தாக்கினார் . மூன்று நாட்களுக்கு அந்நகரம் சூறையாடப்பட்டது. முகலாய சுபேதாரால் அதைப் பாதுகாக்க முடியவில்லை. சிவாஜி தனது கோட்டைகளைப் பழுதுபார்க்கவும் வலுப்படுத்தவும், கடல் கோட்டைகளைக் கட்டவும் கொள்ளையடித்ததைப் பயன்படுத்தினார். ஜஞ்சிரா, சிந்துதுர்க், சுவர்ணதுர்க் மற்றும் விஜய்துர்க் அருகே உள்ள பத்மதுர்க் போன்ற கோட்டைகள் இந்தப் பணத்தில்தான் கட்டப்பட்டன/பலப்படுத்தப்பட்டன.
பட உரிமை: பால கிருஷ்ணா
மூலம்: மராட்டியர்களின் அடிச்சுவடுகள், உதய் குல்கர்னி

கி.பி. 1665 ஆம் ஆண்டு, புனேவுக்கு அருகிலுள்ள புரந்தர் கோட்டை, வலிமைமிக்க முகலாயப் படைகளால் முற்றுகையிடப்பட்டது. அந்த படை ஜெய்ப்பூர் மன்னர் ஜெய் சிங் மற்றும் புகழ்பெற்ற திலீர் கானின் தலைமையின் கீழ் இருந்தது. அந்த கோட்டையின் வீரமிக்க தளபதியான முரார் பாஜி பிரபு கொல்லப்பட்டவுடன், சிவாஜி மகாராஜ், புரந்தர் ஒப்பந்தத்தின் கீழ் தனது 35 கோட்டைகளில் 23 கோட்டைகளை முகலாயர்களிடம் இழந்தார். மீதமுள்ள 12 கோட்டைகளை தக்க வைத்துக் கொண்டார். முகலாயஅரசுக்கு கீழ்பட்டவராக ஆக்ராவைப் பார்வையிடவும் அவர் ஒப்புக்கொண்டதே, ஒரு அனுதாபமுள்ள ராஜபுத்திர தளபதியுடன் அவர் நடத்திய பேச்சுவார்த்தையில் ஒரு யுக்தியாகும். பின்னர் அவர் ஆக்ராவிற்கு சென்றதும், அங்கிருந்து அவர் தப்பித்ததும் புகழ்பெற்ற சம்பவங்களாகும். கி.பி. 1670 ஆம் ஆண்டு சிவாஜியால் புரந்தர் கோட்டை மீண்டும் கைப்பற்றப்பட்டது. தற்போது கோட்டையில், முரார் பாஜி பிரபுவின் வீரம் செறிந்த செயலின் நினைவாக அவரது சிலை நிறுவப்பட்டுள்ளது.
புரந்தரில், ஜெய் சிங் மற்றும் சிவாஜி மகாராஜின் ஓவியம். வரைந்தவர் : முல்லர்
மூலம்: குணாகர் முலே, ‘மகாராஷ்டிராவின் கோட்டைகள்’; கலாச்சார வளங்கள் மற்றும் பயிற்சி மையம்.

ராஜா வெங்கோஜி சிவாஜி மகாராஜின் ஒன்றுவிட்ட சகோதரர். அவர் 1676 இல் பிஜப்பூர் சுல்தானகத்தின் சார்பாக தஞ்சாவூரைக் கைப்பற்றினார், ஆனால் பின்னர் தனது சொந்த சுதந்திர அரசை நிறுவினார். தஞ்சாவூர், கடலோர சமவெளியாக இருந்தது மட்டுமல்லாமல், துறைமுகங்களைக் கொண்ட மிகவும் வளமான பகுதியாக இருந்ததால், அது மிகவும் பலன் தரக்கூடிய வெற்றியாகவே இருந்தது .
சிவாஜி தனது தட்சிண திக்விஜயத்தின் போது, கோல்கொண்டாவுடன் ஒரு ஒப்பந்தம் செய்து கொண்டார், பிறகு ஸ்ரீசைலத்திற்கு சென்றார், மேலும் செஞ்சி கோட்டை மற்றும் வேலூரைத் தாக்கினார். தஞ்சாவூருக்கு அருகிலுள்ள கொள்ளிடம் ஆற்றின் வடக்கே முகாமிட்டு வெங்கோஜியை பேச்சுவார்த்தைக்கு அழைத்தார். தஞ்சாவூர், பெங்களூரு ஜாகீரின் ஒரு பகுதியாக இருந்ததால், தனது தந்தை ஷாஜிக்கு வழங்கப்பட்ட ஜாகீரின் ஒரு பங்கை சிவாஜி கோரினார். சிவாஜி தன்னைக் கைது செய்வார் என்று அஞ்சி, வெங்கோஜி மீண்டும் தஞ்சாவூருக்குத் தப்பிச் சென்றார். தனது ஒன்றுவிட்ட சகோதரர் தனது நோக்கங்களைத் தவறாகப் புரிந்து கொண்டதால் சிவாஜி வருத்தப்பட்டதாக நம்பப்படுகிறது. அவர் தஞ்சாவூரை ஆக்கிரமிக்கவில்லை, ஆனால் தஞ்சாவூருக்கு வடக்கே உள்ள பகுதியைக் கைப்பற்றினார்.
மராட்டிய ஆட்சியின் கீழ், தஞ்சாவூர் ஒரு நூற்றாண்டுக்கும் மேலாக கலாச்சாரம், இசை, நாடகம் மற்றும் இலக்கியத்தின் ஊற்றுக்கண்ணாக இருந்தது. குறிப்பாக சரபோஜி போன்ற அரசர்கள், கலைகளின் உண்மையான புரவலர்களாக இருந்தனர்.
படம்: தஞ்சாவூரில் உள்ள மராட்டிய அரண்மனை, பி ஜெகன்னாதன், விக்கிமீடியா

சிவாஜி காலத்தில் நிர்வாகத்தில் பாரசீக மொழி பயன்படுத்தப்பட்டது. அந்த நேரத்தில் முஸ்லிம் சுல்தான்களின் சேவையில் இருந்த இந்து பிரபுக்களின் முத்திரைகள் பொதுவாக பாரசீக மொழியில் இருந்தன. ஷாஜி, ஜிஜாபாய் மற்றும் தாதாஜி கோண்ட்தேவ்வின் முத்திரைகள் கூட பாரசீக மொழியில் இருந்தன.
சிவாஜி மகாராஜ் சமஸ்கிருதம் மற்றும் மராத்தியை நிர்வாகத்தின் அதிகாரப்பூர்வ மொழியாக அறிமுகப்படுத்த முயன்றார். ராஜ்ய வ்யவஹார கோஷா என்பது 17 ஆம் நூற்றாண்டின் சமஸ்கிருத அகராதியாகும், இது பாரசீக மற்றும் அரபு நிர்வாகச் சொற்களுக்கு சமமான சமஸ்கிருத சொற்களைக் கொண்டு வடிவமைக்கப்பட்டது. இது அவரது சுயராஜ்ய தத்துவத்தின் ஒரு அங்கமாகும். ரகுநாத பண்டித அமாத்யா இந்த அகராதியை உருவாக்கினார். அதில் 1380 சொற்றொடர்கள் உள்ளன. அவரது ஆட்சிக் காலத்தில் சில பாரசீக வார்த்தைகள் தொடர்ந்து பயன்படுத்தப்பட்டன என்பதை கவனத்தில் கொள்ள வேண்டும்.
இந்தப் படம் சிவாஜியின் சமஸ்கிருத முத்திரை.
மூலம்: பாஸ்கர் மெஹென்டாலே எழுதிய “சிவாஜி, அவரது வாழ்க்கை மற்றும் காலம்”,

சிவாஜியின் காலத்திற்கு முன்பு, வரி வசூல் இடைத்தரகர்களால் செய்யப்பட்டு வந்தது. அவர்கள் விரும்பிய விகிதத்தில் வசூலித்து, பேரரசருக்கு வரியில் ஒரு பங்கைக் கொடுத்தனர். சிவாஜி மகாராஜ் இந்த இடைத்தரகர்கள், ஜமீன்தார்கள், தேஷ்முக்குகள் மற்றும் தேசாய்களை ஒழித்தார். ஒரு நிலையான விகிதத்தில் வரி விதிக்கப்பட்டது. வரி வசூலிப்பவர்களுக்கு சம்பளம் வழங்கப்பட்டது. இருப்பினும், இந்த முறை திட்டமிட்டபடி முழுமையாக செயல்படவில்லை.
இதேபோல், சிவாஜி தங்கள் சொந்த இராணுவத்தை பராமரிக்கும் நிலப்பிரபுத்துவ முறையையும் ஒழித்தார். அவர் ஒரு தொழில்முறை இராணுவத்தை (சுமார் 30,000 முதல் 40,000 பேர் வரை) உருவாக்கி சம்பளம் வழங்கினார். இருப்பினும், அவர்கள் 8 மாதங்கள் படையெடுப்புகளில் செலவழித்து, படையெடுக்கப்பட்ட நிலத்தின் வருமானத்தில் வாழ வேண்டியிருந்தது.
‘புரந்தர் கோட்டைக்குச் செல்லும் சிவாஜி ‘ஓவியம் ; வரைந்தவர்: புகழ்பெற்ற எம்.வி. துரந்தர்
மூலம்: சிவாஜி மற்றும் அவரது காலங்கள், ஜாதுநாத் சர்க்கார்

சுதந்திர தேசம் என்ற கருத்து, முதலில் சிவாஜி சுயராஜ்யத்திற்காக போராடியதாகக் கூறியபோது வந்தது. சுதந்திரம் என்றால் என்ன என்பது பற்றிய தெளிவான யோசனை சிவாஜிக்கு இருந்தது – அது அரசியல், கலாச்சார, மத மற்றும் பொருளாதார சுதந்திரமாக இருக்க வேண்டும் என்று அவர் எண்ணினார். இவை அனைத்தும் ஷாஹி மற்றும் முகலாய ஆட்சியாளர்களின் கீழ் இந்தியர்களுக்கு மறுக்கப்பட்டன. சிவாஜியின் ஆட்சியே, சுயராஜ்ய ஆட்சி என்று அழைக்கப்பட்டது.
திலகர் 1916 இல் “சுயராஜ்யம் எனது பிறப்புரிமை, அதை நான் அடைந்தே தீருவேன் ” என்று அறிவித்தபோது சுயராஜ்யம் என்ற சொல் பிரபலமாகி விட்டது. ஆங்கிலேயர்களால் வழங்கப்பட்ட வரையறுக்கப்பட்ட சுயாட்சிக்கு மாறாக, பூர்ண ஸ்வராஜ் அல்லது முழு சுதந்திரத்திற்கான அடித்தளம் 1930 ஆம் ஆண்டு காங்கிரஸ் தீர்மானத்திற்கு வழிவகுத்தது.

இந்த வரைபடம் சிவாஜி இறந்தபோது (1680) அவரது சுயராஜ்யத்தின் அடித்தளத்தையும், அதன் உச்சத்தில் (1759) மராட்டியப் பேரரசின் முழு அளவையும் குறிக்கிறது. பட உரிமை: பாஸ்கர் மெஹென்டாலே
மூலம்: மராத்தா நூற்றாண்டு, டாக்டர் உதய் குல்கர்னி