ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಋಷಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಹಿಳಾ ಋಷಿ ಎಂದು ಗೌರವದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆ ಮಹರ್ಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಪತ್ನಿ,ಕೆಲವು ವೇದಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವಳಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂವಾದವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಸಹಜ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಗೂ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾದ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆ ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನಸಾಧಕಿಯಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿಂತಕಿ ಮತ್ತು ರಚಯಿತ್ರೀಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ವೇದಸೂಕ್ತವನ್ನು ಅದರ ಸುಂದರ ರಚನೆ ಮತ್ತು ವಾದದ ಶೈಲಿಗಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಮೂಲಭೂತ ಜ್ಞಾನಗ್ರಂಥಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂಬ, ನಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರೆತುಬಿಡುವ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ .

ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯೆಯರ ಹೆಸರುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ರುಸಾ ಒಬ್ಬಳು.ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬಾಸಿದ್ ಖಲೀಫ ಹರೂನ್ ಅಲ್-ರಶೀದ್ ಅವರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ, ರುಸಾಳ ಆಯುರ್ವೇದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.

ಗಾರ್ಗಿ ವಾಚಕ್ನವಿ ವೇದಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಿ. ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ರಾಜ ಜನಕನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಮಹಾನ್ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಗಾರ್ಗಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. “ಈ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನೇಯ್ದಿದೆ?” ಎಂಬ ಆಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವವನ್ನೇ ಕೆದಕುವಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿತ್ತು! ಆಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಆ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಗಾರ್ಗಿಗೆ ಋಗ್ವೇದದ ಕೆಲವು ಸೂಕ್ತಗಳ ರಚನೆಯ ಶ್ರೇಯಸ್ಸೂ ಇದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಮೈತ್ರೇಯಿಯ ಪತಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿ ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಮೈತ್ರೇಯಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು. “ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಂಪತ್ತೇ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕರೂ, ಅದು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಆ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ನನಗೇನು ಪ್ರಯೋಜನ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ ಆಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಕಮಲಾ ಸೊಹೋನಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ PhD ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರು. ಆದರೆ ಅವರ ಈ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಸಿ. ವಿ. ರಾಮನ್ ಅವರು ಮೊದಲಿಗೆ ಕಮಲಾ ಸೊಹೋನಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IISc)ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಸೊಹೋನಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಿಂತರು. ಕೊನೆಗೆ ರಾಮನ್ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಸೊಹೋನಿ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ತಾಳೆ ಮರದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಒಂದು ಪೋಷಕಾಂಶದ ಕುರಿತೂ ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಜೋಶಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು 1886ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ Woman’s Medical College of Pennsylvania ಯಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅವರ ವಿವಾಹವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರ ಪತಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದರು.
ಒಬ್ಬಳೇ ಸಮುದ್ರ ದಾಟಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಲಿಯುವುದು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಲೂ ಕಷ್ಟದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ತೀವ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಆನಂದಿಬಾಯಿ ತಮ್ಮ ಕನಸನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಪುರುಷ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಕನಸಾಗಿತ್ತು.
ಅವರ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಸಾಧನೆ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅವರು ಕ್ಷಯರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ, ಕೇವಲ 21ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಿಧನರಾದರು.

ರುಖ್ಮಾಬಾಯಿ ರಾವತ್ ಭಾರತದ ಆರಂಭಿಕ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಆದರೆ ಅವರು ವೈದ್ಯೆಯಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ವಿವಾಹವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.ಅವರ ಪತಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದ “Restitution of Conjugal Rights” ಎಂಬ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪತ್ನಿಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಬದುಕುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು.1880ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣ ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೂ ರುಖ್ಮಾಬಾಯಿ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಈ ಹೋರಾಟವು ನಂತರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ, 1891ರ Age of Consent Act ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಸಹ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ವೈದ್ಯೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವುದು ಮುಂಬೈನ ಶಾರದಾ ಮಂದಿರ ಶಾಲೆ. ಈ ಶಾಲೆ ಇರುವ ಜಾಗವನ್ನು ರುಖ್ಮಾಬಾಯಿ ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಟೆಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ಭಾರತದ ಮಿಸೈಲ್ ವುಮನ್” ಮತ್ತು “ಅಗ್ನಿಪುತ್ರಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯೋಜನೆಗೆ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಅವರದು.ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ DRDO ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಗ್ನಿ ಸರಣಿಯ ದೀರ್ಘವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅತ್ಯಂತ ಒತ್ತಡದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಜೀವನ—ಇವೆರಡನ್ನೂ ಸಮತೋಲನದಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿರುವ ಅವರು, ಅನೇಕ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮಂಗಳಾ ಮಣಿ ISRO ವಿಜ್ಞಾನಿ. 56ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ISROದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾದರು.ಅವರು ಭಾರತದ ಭಾರತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ 403 ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. 23 ಸದಸ್ಯರ ಈ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಬ್ಬರೇ ಮಹಿಳೆ! ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗ್ರೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಿಂದ ಕಾಣುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ, ಹಿಮದ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು, ಏಕಾಂತ ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ದೀರ್ಘ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಈ ತಂಡ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮಂಗಳಾ ಮಣಿ ರೇಡಿಯೋ ಉಪಕರಣಗಳ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಮಾಡಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ 80 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಹುಡುಗಿ ಆಗಿದ್ದರು!
ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಐವತ್ತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. BBCಯ 100 Women ಸರಣಿಯಲ್ಲೂ ಅವರು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯವರನ್ನು ಜಗತ್ತು “ಹ್ಯೂಮನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಸರ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಪೀಸ್ ಕಲಾವಿದ, ಸಿಂಹ ತರಬೇತುದಾರ ಮತ್ತು ಜಾದೂಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.
ಮೂರು ವರ್ಷದ ಪುಟ್ಟ ಶಕುಂತಲಾಳಿಗೆ ತಂದೆ ಕಾರ್ಡ್ ಆಟದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಆಕೆಯ ಅದ್ಭುತ ಗಣಿತ ಪ್ರತಿಭೆ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು! 1977ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ Southern Methodist University ಯಲ್ಲಿ ಅವರು 201 ಅಂಕಿಗಳಿದ್ದ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ 23ನೇ ಮೂಲವನ್ನು ಕೇವಲ 50 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರು. ಉತ್ತರ: 546,372,891
1980ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ Imperial College ನಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಎರಡು 13 ಅಂಕಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ 28 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಿಸಿ, Guinness Book of World Records ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಮೇದಕ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 6,514 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು!

ಅನ್ನಾ ಮಣಿಯವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಮಹಿಳೆ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವರು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ಸಿ. ವಿ. ರಾಮನ್ ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ನಂತರ ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿ, ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ (IMD) ಉಪ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕಿಯ ಹುದ್ದೆಗೂ ಏರಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ PhD ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, MSc ಪದವಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ PhD ನೀಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು PhD ಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಅರ್ಹತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ನಾ ಮಣಿ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹವಾಮಾನ ಮಾಪನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದರು. ಅವು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಯಾರಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸೌರ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವನ್ನೂ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಮುಂದೆ ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನಶಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು.

ಬಿಭಾ ಚೌಧುರಿ ಕಣ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ.
ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಆಕ್ಸಿಲರೇಟರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ಲೌಡ್ ಚೇಂಬರ್‌ಗಳು ಅವರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಿಭಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಎಮಲ್ಷನ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ದಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಡಕ್‌ಫು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಎತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಸಾನ್‌ಗಳಂತಹ ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣಗಳು ಬಿಟ್ಟ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಈ ಮುಂಚೂಣಿ ವಿಧಾನವು ಮುಂದೆ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಸೆಸಿಲ್ ಪವೆಲ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಬಿಭಾ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಕೊಡುಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸರಿಯಾದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.ಈಗ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ (International Astronomical Union) ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ಬಿಭಾ ಚೌಧುರಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಸಿಗದಿದ್ದಾಗಲೂ, ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುವ ವಿನೂತನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು!

ಮಹಾರಾಣಿ ಕೆಂಪನಂಜಮ್ಮಣ್ಣಿ ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಸನ್ನಿಧಾನ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ನಾಲ್ಕನೇಯವರ ಪರವಾಗಿ, 1894ರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಣಿ-ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು.
ಜಮ್ ಶೆಡ್ ಜಿ ಟಾಟಾ ಅವರು ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸ್ಥಳ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 371 ಎಕರೆ 16 ಗುಂಟೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಅನುದಾನವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿತು.
ಈ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವೇ ಮುಂದೆ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ—Indian Institute of Science (IISc) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಭದ್ರ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು. ಇಂದು IIScಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ, ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧಕನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ, ಆ ಮಹಾರಾಣಿಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಒಂದು ಪಾಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ IIScಗೆ ಬೇಕಾದ ನೆಲೆಯನ್ನೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಆಡಳಿತ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.
ಮಹಿಳೆಯರು ವಿಜ್ಞಾನ ಮಾಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ—ವಿಜ್ಞಾನ ನಿಲ್ಲುವ ನೆಲೆಯನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆ! ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ IIScಯ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.