മഹാവിഷ്ണു വരാഹാവതാരമെടുത്തു.

ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മേൽക്കോയ്ക്കായി ശക്തമായ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. അവരുടെ അഹങ്കാരം ശമിപ്പിക്കുവാനായി മഹാദേവൻ അന്തമില്ലാത്ത ഒരു അഗ്നിയുടെ തൂണായി അവതരിച്ചു. ഈ വെളിച്ചത്തിന്റെ തൂണിൽ ആശ്ചര്യപെട്ടു കൊണ്ട്, അതിന്റ അറ്റം കാണുവാൻ വിഷ്ണു വരാഹരൂപമെടുത്ത് താഴേക്കും, ബ്രഹ്‌മാവ് മുകളിലേക്കും പോയി. വിഷണു വിജയിക്കാനാകാതെ അവശനായി മടങ്ങിയെങ്കിലും, സത്യസന്ധമായി പരാജയം സമ്മതിച്ചു.. ശിവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സത്യസന്ധതയെ പ്രകീർത്തിക്കുകയും മറ്റു ദേവന്മാർക്കിടയിൽ ശിവനോടൊപ്പം വിഷ്ണുവിന്‌ തുല്യത കൽപ്പിച്ചരുളുകയും ചെയ്തു. ബ്രഹ്മാവ് മുകളിലെ അറ്റം കണ്ടതായി കളവ് പറഞ്ഞതിനാൽ, ഒരു ക്ഷേത്രത്തിലും ആരാധിക്കപെടാതിരിക്കട്ടെയെന്ന് ശിവനാൽ ശിക്ഷിക്കപെടുകയും ചെയ്തു. ഈ ഉപകഥ ശിവന്റെ ജ്യോതിർലിംഗാരാധനയെ
സ്ഥാപിക്കുന്നു.

S. ശ്രീരാമിന്റെ ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രം, കൊനെരിരാജപുരം ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുവിനോടും ബ്രഹ്മാവിനോടും ഒപ്പമുള്ള ശിവന്റെ ലിംഗോദ്ഭവ രൂപത്തിന്റേതാണ്.

അവലംബം: J.L.ശാസ്ത്രിയുടെ
“ശിവപുരാണം,”, 6,7 അദ്ധായങ്ങൾ

കൻകൽ ഹരിദ്വാറിനടുത്താണ്.

ദക്ഷൻ നടത്തിയ ഒരു വലിയ യാഗത്തിലേക്ക് തന്റെ ജാമാതാവായ ശിവനെ ക്ഷണിച്ചിരുന്നില്ല. ദക്ഷപുത്രിയായ സതി യാഗത്തിൽ സംബന്ധിച്ചിരുന്നു. യാഗത്തിൽ വെച്ച് ശിവനെ അപമാനിച്ചപ്പോൾ സതി ആത്മാഹൂതി നടത്തി. ഈ സംഭവം ശിവനെ രോഷാകുലനാക്കി. ദു:ഖത്താലും ക്രോധത്താലും സതിയുടെ ശരീരമെടുത്ത് ശിവൻ വിനാശകരമായ നൃത്തം ആരംഭിച്ചു. ശിവനെ ശാന്തനാക്കുവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ സഹായം ആവശ്യപ്പെട്ടു. വിഷ്ണു ക്രമേണ സതിയുടെ ശരീരം പല കഷണങ്ങളായി മുറിക്കുകയും അത് രാജ്യത്തിന്റെ പല ഭാഗത്തായി വീഴുകയും ചെയ്തു. അവിടം പിന്നീട് ശക്തി പീഠം എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.

S. R. രാമാനുജം എടുത്ത കൻകൽ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചിത്രമാണിത്.

അവലംബം: B. N. ശാസ്ത്രിയെഴുതിയ “കലിക പുരാണം” പുസ്തകം; 16-18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ

താരകാസുരനെ കൊണ്ട് ദേവന്മാർ പൊറുതിമുട്ടുകയായിരുന്നു. ശിവന്റെ ഒരു മകന് മാത്രമെ താരകാസുരനെ വധിക്കുവാൻ കഴിയുമായിരുനുള്ളു.
പക്ഷെ, ശിവന് വിവാഹത്തോടെ, സന്താനോൽപാദനത്തിനോടോ താല്‌പര്യമില്ലായിരുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ അപേക്ഷയെതുടർന്ന്, ശിവന്റെ തപസ്സ് മുടക്കി പാർവ്വതിയോടുള്ള അനുരാഗം ജനിപ്പിക്കുവാനായി കാമദേവൻ വസന്തയേയും, രതിയേയും കൂട്ടി പുറപ്പെട്ടു. കാമൻ തന്റെ പുഷ്പബാണം ശിവന് നേരെ തൊടുത്തു. ഒരു ക്ഷണത്തേക്ക് ഏകാഗ്രത നഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിലും അത് വീണ്ടെടുത്ത് ശിവൻ തന്റെ തപസ്സിനു ഭംഗം നേരിട്ടതായി മനസ്സിലാക്കി. ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച അഗ്നി കാമനെ ഭസ്മമാക്കി. ഒടുവിൽ ശിവൻ പാർവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. എല്ലാവരും സന്തോഷിക്കുന്ന വിവാഹാഘോഷത്തിൽ, ഭർത്താവില്ലാതെ താൻ മാത്രം ദുഃഖിതയാണെന്ന് രതി, ശിവനോടപേക്ഷിച്ചു. മറ്റു ദേവകളുടെ പ്രേരണയാൽ മഹാദേവൻ കാമദേവനെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു.

1890ലെ ഈ ചിത്രം ശിവൻ കാമദേവനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതിന്റെതാണ്.

അവലംബം: J.L ശാസ്ത്രിയുടെ ശിവപുരാണം.

ശിവദർശനം ലഭിച്ചാൽ അർജ്ജുനന് തന്റെ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും നല്കാമെന്ന് ഇന്ദ്രൻ വാക്കു നല്കി. അതനുസരിച്ച് അർജ്ജുനൻ ഹിമാലയത്തിലെത്തി കഠിന തപസ്സു തുടങ്ങി. ഉമയോടെപ്പം ഒരു വേടന്റെ വേഷത്തിൽ അർജ്ജുനനെ സമീപിക്കാൻ ശിവൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതേ സമയം ദുര്യോധനന്റെ പ്രേരണയാൽ മുകാസുരൻ ഒരു പന്നിയുടെ രൂപത്തിൽ അർജ്ജുനനെ വധിക്കുവാൻ വന്നു. അർജ്ജുനനും, ശിവനും ഒരേ സമയം അസ്ത്രം തൊടുത്ത് പന്നിയെ വധിച്ചു. രണ്ടു പേരും തങ്ങളുടെ അസ്ത്രമാണ് പന്നിയെ കൊന്നതെന്ന അവകാശമുന്നയിച്ചു. അർജ്ജുനൻ ശിവനോട് ധീരമായി പോരാടിയ ങ്കിലും അവസാനം ബോധരഹിതനായി വീണു. അർജ്ജുനന്റെ ധൈര്യത്തിൽ മതിപ്പുളവായ ശിവൻ ഒരു വരം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. വളരെയധികം ശക്തിയുള്ള, ലോകത്തെ തന്നെ നശിപ്പിക്കുവാൻ പ്രാപ്തിയുള്ള പാശുപതാസ്ത്രമാണ് അർജ്ജുനൻ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. അതിനു ശേഷം അതിൽ എങ്ങിനെ അസ്ത്രം തൊടുക്കാമെന്നും തിരിച്ചെടുക്കാമെന്നു ശിവൻ അവനെ പഠിപ്പിച്ചു. പാശുപതാസ്ത്രത്തെ കുറിച്ച് ഇന്ദ്രൻ, യമൻ, വായു, വരുണൻ മുതലായ ദേവന്മാർക്ക് അറിയില്ല എന്നും ശിവൻ അറിയിച്ചു.
മൈസൂറിനടുത്തുള്ള നഞ്ചൻഗുഡിലുള്ള കൊത്തുപണി ഈ സംഭവത്തെ ആസ്പദമായിട്ടുള്ളതാണ്.
ചിത്രത്തിന് കടപ്പാട് ദിനേശ് കണ്ണബാടി വിക്കിമീഡിയ.
അവലംബം: ബിബേക് ഡെബ്റോയി എഴുതിയ “മഹാഭാരതം, വനപർവ്വം” എന്ന പുസ്തകം

Apasmara represents ignorance. Shiva dancing on Apasmara denotes the eradication of ignorance and the birth of knowledge.
Rishis, enraged by how Shiva as Bhikshatana mesmerized their wives, created four creatures to fight Shiva. Out of these four, Shiva killed the serpent, tiger and the lion. But Shiva could not kill the dwarf Apasmara as the dwarf had unconditional immortality. So Lord Siva brought Apasmara under his control by placing his right foot on Apasmara.
Apasmara means the negation or loss of recollection or consciousness. The unconditional immortality that Apasmara had, also signifies that ignorance is also immortal. Interestingly, in Ayurveda, the word for epilepsy is Apasmara, and it treats epilepsy as a disease of both the body and the mind.
The popular form of Shiva Dakshinamoorthy is the Lord of Knowledge. He also has Apasmara under his gentle feet.
Source: Shiva and Apasmara, Deepa Kiran, Indica Today

അപസ്മാരൻ അജ്ഞതയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. അപസ്മാരന് മേലെ, നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ശിവൻ, അജ്ഞതയുടെ നിർമ്മാർജ്ജനത്തെയും, അറിവിന്റെ ജനനത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ് .
ഭിക്ഷാടകനായി വന്ന് ശിവൻ തങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരെ മോഹിപ്പിച്ചതിൽ കോപാകുലരായ ഋഷിമാർ, ശിവനെതിരെ പോരാടാൻ നാല് ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഈ നാലിൽ ശിവൻ സർപ്പത്തെയും, കടുവയെയും, സിംഹത്തെയും കൊന്നു. പക്ഷേ ശിവന് കുള്ളനായ അപസ്മാരനെ കൊല്ലാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, കാരണം അവന് നിരുപാധികമായ അമർത്യത ഉണ്ടായിരുന്നു. അങ്ങനെ ശിവൻ തന്റെ വലതു കാൽ അപസ്മാരന് മേലെ വെച്ചുകൊണ്ട് അവനെ തന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി.
അപസ്മാര എന്നാൽ ഓർമ്മയുടെയോ ബോധത്തിന്റെയോ നിഷേധം അല്ലെങ്കിൽ നഷ്ടം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.

അപസ്മാരന് ഉണ്ടായിരുന്ന നിരുപാധികമായ അമർത്യത, അജ്ഞതയും അമർത്യമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
രസകരമെന്നു പറയട്ടെ, ആയുർവേദത്തിൽ “അപസ്മാരം” എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം ഇംഗ്ലീഷിൽ എപിലെപ്സി എന്നാണ്, അത് ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും ഒരേപോലെ ബാധകമാകുന്ന ഒരു രോഗമായിട്ടാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.

ശിവ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ കൂടുതലും കാണപ്പെടുന്ന രൂപം അറിവിന്റെ ദേവനായാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൗമ്യമായ പാദങ്ങൾക്ക് കീഴിൽ അപസ്മാരനുമുണ്ട്.

അവലംബം: ശിവൻ & അപസ്മാര, ദീപ കിരൺ, ഇൻഡിക്ക ടുഡേ

രാക്ഷസനായ താരകാസുരന് താരകാക്ഷൻ, കമലാക്ഷൻ, വിദ്യുന്മാലി എന്നീ മൂന്ന് പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു.
ഇരുമ്പ്, വെള്ളി, സ്വർണ്ണം എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മൂന്ന് അജയ്യമായ, പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്ന നഗരങ്ങളിൽ വസിക്കാനുള്ള വരം അവർക്ക് ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചു.
ഈ “ത്രിപുരങ്ങൾ” ഓരോ സഹസ്രാബ്ദത്തിലും ഒരിക്കൽ ഒരൊറ്റ അച്ചുതണ്ടിൽ വിന്യസിക്കപ്പെടുകയും ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് തുളയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ മാത്രമേ അവയെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളു.
അസുരന്മാർ അഹങ്കാരികളായി ലോകങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തി. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ശിവനോട് അപേക്ഷിച്ചു.
പ്രപഞ്ചം തന്നെ ശിവന്റെ യുദ്ധോപകരണമായി മാറി: ഭൂമി അവന്റെ രഥമായും, ബ്രഹ്മാവ് സാരഥിയായും, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ചക്രങ്ങളായും, വിഷ്ണു അസ്ത്രമായും മാറി.
നഗരങ്ങൾ വിന്യസിച്ച കൃത്യം നിമിഷത്തിൽ, ശിവൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മൂന്ന് നഗരങ്ങളെയും ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് എയ്തു, അവയെ ചാരമാക്കി. മൂന്ന് നഗരങ്ങളെ- അഹംഭാവത്തിന്റെയും, മായയുടെയും, അശുദ്ധിയുടെയും പ്രതിനിധാനമായും കണക്കാക്കുന്നു.

ചിത്രം, ത്രിപുരാന്തകന്റെ 8ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യൻ ശില്പമാണ്.
കടപ്പാട്: വിസ്ഡം-ലിബ്

അവലംബം: എലമെന്റ്സ് ഓഫ് ഹിന്ദു ഐക്കണോഗ്രഫി, ടി.എ ഗോപിനാഥ് റാവു

1000 കൈകളുള്ള ബാണാസുരൻ മഹാബലി (ഓണത്തിന്റെ)യുടെ 100 പുത്രന്മാരിൽ പ്രധാനിയും (ദീപാവലിയുടെ) നരകാസുരന്റെ സുഹൃത്തുമായിരുന്നു. അവന്റെ ഭക്തിയിൽ സന്തുഷ്ടനായ ശിവൻ, മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ, ശിവൻ തന്നെ അവന്റെ കോട്ട സംരക്ഷിക്കുമെന്ന വരം അവന് നൽകി.
ബാണന്റെ മകൾ ഉഷ, കൃഷ്ണന്റെ ചെറുമകനായ അനിരുദ്ധനെ സ്വപ്നം കണ്ട്, നിഗൂഢ ശക്തികൾ ഉപയോഗിച്ച് അവനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. കൃഷ്ണൻ ബാണാസുരനെ ആക്രമിച്ചു, ശിവൻ ബാണനെ സംരക്ഷിക്കാൻ എത്തി. കൃഷ്ണനും ശിവനും തമ്മിൽ ഒരു ഇതിഹാസ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം നടന്നു.
കീഴടങ്ങിയ ബാണനെ വെറുതെ വിടാൻ ശിവൻ കൃഷ്ണനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. ബാണയുടെ നാല് കൈകൾ ഒഴികെ ബാക്കിയെല്ലാം അറ്റുപോയി, ചോരയുടെ ഒഴുക്ക് മണ്ണിനെ പാടെ ചുവപ്പിച്ചു. ആസാമിൽ ഈ സ്ഥലം തേസ്പൂർ (തേസ് – രക്തം) എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഹിമാചലിലെ സാരാഹാനും ഈ പോരാട്ടത്തിന്റെ സ്ഥലമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു. ഉഷയും അനിരുദ്ധനും വിവാഹിതരായി ദ്വാരകയിലെത്തി. ഭാഗവത പുരാണം ഈ കഥ പറയുന്നു.

വിക്കിമീഡിയ ചിത്രം: അനിരുദ്ധനെ സ്വപ്നം കാണുന്ന ഉഷയെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന, രാജാ രവി വർമ്മയുടെ ചിത്രരചന.

അവലംബം: www.pragyata.com

വേദജ്യോതിഷത്തിൽ 7.5 വർഷം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതും, വെല്ലുവിളികൾ നിറഞ്ഞതും, പരിവർത്തനങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന കാലയളവാണ് “സാഡേ സാത്തി – ഏഴരശനി”. ഈ സമയത്ത് ശനി ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജന്മംകൊണ്ടുള്ള ചാന്ദ്രചിഹ്നത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. കർമ്മഫലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള പാഠങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുമെന്ന് പരക്കെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഈകാലയളവിൽ പലപ്പോഴും പലരീതികളിലുമുള്ള തടസ്സങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഒരാളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നീതി നൽകുന്ന “കർമ്മഫലദാതാവ്”ആണ് ശനിദേവൻ എങ്കിലും, നീതി വളരെ സാവധാനത്തിലാണ് മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നത്. ഗ്രഹമായ ശനി സൂര്യനുചുറ്റും ഒരു പ്രാവശ്യം കറങ്ങാൻ 30 വർഷമെടുക്കുമെന്നതിനാൽ ശനിയാത്ര എന്നാൽ മന്ദഗതിയിലുള്ള ചലനം എന്ന് തന്നെയാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.
ശിവന്, ശനിയുടെ നോട്ടത്തിൽ (അപഹാരത്തിൻ) കീഴിൽ വരാനുള്ള സമയമായപ്പോൾ, തനിക്ക് ശിവനെ മാത്രമായി ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും, എന്നാൽ അതിന്റെ ദൈർഘ്യം അല്പം മണിക്കൂറുകളായി കുറയ്ക്കാമെന്നും ശനി അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ഇതിന് സമ്മതിച്ചെങ്കിലും, ഇതിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി ശിവൻ ആ മണിക്കൂറുകളിൽ വെള്ളത്തിനടിയിൽ ഒളിച്ചിരുന്നു. താൻ ശനിയുടെ അപഹാരത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവായെന്ന് ശിവൻ അഭിമാനത്തോടെ ശനിയോട് പറഞ്ഞു, എങ്കിലും ഏഴരശനിസമയത്ത് ശിവന് പോലും വെള്ളത്തിനടിയിൽ പോകേണ്ടി വന്നു (കഷ്ടപ്പാട്) എന്ന് ശനിദേവൻ, ശിവഭഗവാനെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. നാടോടിക്കഥകളവലംബമായുള്ള ഈ കഥയ്ക്ക് നിരവധി വകഭേദങ്ങളുമുണ്ട്.

വിക്കിമീഡിയയിലുള്ള ഈ ചിത്രം, Pierre Sonnerat എന്ന കലാകാരൻ 1782ൽ വരച്ച ശനിദേവന്റെ പെയിന്റിംഗാണ്.

അവലംബം: www.bharathkidise.blogspot.com

കാശിയിലാണ് ജ്യോതിർലിംഗം (പ്രകാശസ്തംഭം) ഭൂമിയിൽ ആദ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ശിവനും, ശക്തിയും ഒരുമിച്ച് ആദ്യമായി സൃഷ്ടിച്ച സ്ഥലമാണിത്. കാശിയിൽ നിന്നാണ് അവർ പ്രപഞ്ചം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തത്.
അധികം പ്രചാരത്തില്ലില്ലാത്ത ഒരു കഥയിൽ പറയുന്നത് – ദേവി പാർവതിയുടെ മാതാപിതാക്കൾ, മരുമകൻ ശിവനോട് തങ്ങളുടെ മക്കൾക്ക് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായ ഒരു വീട് കണ്ടെത്തുന്നതിനായി നിർബന്ധിച്ച് തുടങ്ങുന്നു എന്നാണ്. തങ്ങളുടെ മകൾ കൈലാസത്തേക്കാൾ സുഖപ്രദമായ ഒരു വാസസ്ഥലം അർഹിക്കുന്നുവെന്ന് അവർ ഉറച്ച് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. തൻ്റെ കുടുംബത്തിന് യോജിച്ച, മനോഹരമായ ഒരു സ്ഥലത്തിനായി ഭൂമി മുഴുവൻ അന്വേഷിച്ചലഞ്ഞ ശേഷമാണ് ശിവൻ കാശിയിലെത്തുന്നത്. ഒരിക്കലും അവിടം വിട്ടുപോവില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾ പ്രളയത്തിലെ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപോയായാലും, തന്റെ ത്രിശൂലത്തിന്റെ മുകളിൽ തന്റെ സ്വന്തം നഗരമായ കാശിയെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം വാഗ്ദാനം ചെയ്തുകൊണ്ട്, ശിവൻ കാശിയെ ‘അവിമുക്ത’ ആക്കുന്നു; അവിടം വിട്ട് – അവിടുന്ന് വിമുക്തനായി – അവൻ എവിടേക്കും പോവില്ല എന്ന ഉറപ്പ് നൽകികൊണ്ട്.

ഒരു കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ വിരിഞ്ഞ തൃശ്ശൂലത്തിന്മേലുള്ള കാശി പട്ടണത്തിന്റെ ചിത്രമാണ് ഇത് (നവോദയ ടൈംസ്)

അവലംബം: Diana Eck എഴുതിയ “ഇന്ത്യ – ഒരു പരിശുദ്ധ ഭൂമി” (India – a Sacred Geography) എന്ന പുസ്തകം.

വിവാഹശേഷം പാർവതി ശിവന്റെ കൂടെ കൈലാസത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ദേവഗണങ്ങൾ വസ്ത്രധാരണം, ശുചിത്വം, ഭക്ഷണം എന്നിവയിൽപോലും തീരെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. അവർ ഒരു അടുക്കള തുടങ്ങിയെങ്കിലും, തങ്ങൾക്ക് പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം ആവശ്യമില്ലെന്ന് ഗണങ്ങൾ പറയുകയും, ശിവൻ അത് സമ്മതിക്കുകയും, ലോകത്തിന് ശക്തിയുടെ (ഊർജ്ജത്തിന്റെ) ആവശ്യമില്ലെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. ഇതിൽ പ്രകോപിതയായ പാർവതി അവിടം വിട്ടുപോയി.
അവർ പോയതിനുശേഷം, ലോകത്തിന് ഊർജ്ജം ഇല്ലാതാവുകയും, എല്ലാവർക്കും വിശപ്പ് അനുഭവപ്പെടാനും തുടങ്ങി. ലോകം മുഴുവൻ തിരച്ചിൽ നടത്തിയ ശേഷം, ഭഗവാൻ ദേവിയെ കാശിയിൽ കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹം വിശ്വനാഥന്റെ (ഭൂമിയുടെ ദൈവം) രൂപം സ്വീകരിച്ച് ദേവിയുടെ അടുത്തു പോയി തന്റെ ഭക്തർക്ക് വേണ്ടി ഭക്ഷണം ചോദിച്ചു. പാർവതി, അന്നപൂർണ്ണേശ്വരിയുടെ രൂപം സ്വീകരിക്കുകയും സകലരുടേയും വിശപ്പ് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.
ഈ കഥ പുരാണങ്ങളിലേതാണ്. മാത്രമല്ല, അന്നപൂർണ അഷ്ടകത്തിലും വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പലപ്പോഴും ഉച്ചരിക്കുന്ന മന്ത്രമായ “അന്നപൂർണേ, സദാപൂർണേ, ശങ്കരപ്രാണവല്ലഭേ” എന്ന മന്ത്രവും അന്നപൂർണ അഷ്ടകത്തിലുള്ളതാണ്. ഇതിനർത്ഥം “അനന്തമായ പൂർണ്ണതയുടെ വ്യക്തിരൂപമായ അന്നപൂർണേ, ശങ്കരന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവളേ” എന്നാണ്.

ഹിമാചലിലെ കർസോഗ് വയലേലകളിലുളള ഒരു അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചിത്രമാണിത്. കടപ്പാട്: രാമാനുജം SR

അവലംബം: Art of Living

ഭൂമിദേവിയെ അപഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ ഹിരണ്യാക്ഷൻ വരാഹത്താൽ വധിക്കപ്പെട്ടു. അന്തകാസുരൻ ഹിരണ്യാക്ഷന്റെ വളർത്തു മകനായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ശിവൻ യോഗയിൽ മുഴുകിയിരുപ്പോൾ പാർവതി കളിയായി ശിവന്റെ കണ്ണുപൊത്തി. ആ സമയം ലോകം മുഴുവൻ അന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങി. ‘ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് ‘ എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന അന്തകൻ ആ നിമിഷം ജന്മമെടുത്തു. കുട്ടിയായിരുന്ന അന്തകനെ മകനായി വളർത്തുവാൻ ശിവൻ അസുരരാജാവായ ഹിരണ്യാക്ഷനെ ഏല്പിച്ചു. ഒരു വരത്തിന്റെ ബലത്താൽ അന്തകൻ അജയ്യനായി തുടർന്നു. തന്റെ മാതാവിൽ അനുരക്തനായാൽ മാത്രമേ അന്തകന്റെ നാശം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നുള്ളൂ. അധികാരം നേടിയതിനു ശേഷം, അവർ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മനസ്സിലാക്കാതെ അന്തകൻ പാർവതിയിൽ ആസക്തനായി. പ്രഹ്ളാദന്റെ ഉപദേശത്തെ അവഗണിച്ച് അവൻ ശിവനെ ആക്രമിച്ചു. മഹാദേവൻ തന്റെ ത്രിശൂലത്താൽ അവനെ കീഴടക്കി. തന്റെ പരാജയത്തിൽ അഹങ്കാരം ശമിച്ച അന്തകൻ ശിവനോട് മാപ്പപേക്ഷിച്ചു. മാപ്പു നല്കി ശിവൻ അവനെ തന്റെ ഗണങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഒരു വിശ്വസ്തനായി കൂട്ടി. ഈ കഥ വാമനപുരാണത്തിൽ നിന്നും എടുത്തിട്ടുള്ളതാണ്.

അന്തകാസുരമർദ്ദനത്തിന്റെ എല്ലോറ ഗുഹയിലുള്ള ചിത്രീകരണമാണ് വിക്കിമീഡിയ ചിത്രം

അവലംബം: വെട്ടം മണിയുടെ പുരാണിക് എൻസൈക്ലോപീഡിയ.

മാർക്കണ്ഡേയന്റെ മാതാപിതാക്കളോട് ശിവൻ ചോദിച്ചു – “16വർഷം മാത്രം ആയുസ്സുള്ള സദ്ഗുണനും, ജ്ഞാനിയും, ഭക്തനുമായ ഒരു മകനെയാണോ അതോ ദീർഘകാലം ജീവിക്കുന്ന മന്ദബുദ്ധിയും, ദുഷിച്ച സ്വഭാവവുമുള്ള ഒരു മകനെയാണോ നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?” എന്ന്. മാതാപിതാക്കൾ ജ്ഞാനിയായ മകനെ മതിയെന്ന് പറയുന്നു. ബാല്യത്തിൽത്തന്നെ മരിക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു പ്രതിഭയായിരുന്നു മാർക്കണ്ഡേയൻ. മരണം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട ദിവസം ആ കുട്ടി ശിവലിംഗത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭ കാരണം യമദേവന് മാർക്കണ്ഡേയനെ സമീപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ യമൻ തന്റെ കയർ എറിഞ്ഞ് ആൺകുട്ടിയെയും, ലിംഗത്തെയും വലയം ചെയ്തു. ദേഷ്യപ്പെട്ട ശിവൻ ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് വന്ന് യമനെ വധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ ശിവന് മൃത്യുഞ്ജയൻ (മരണത്തെ – മൃത്ജവിനെ ജയിച്ചവൻ), കാലാകാലൻ (കാലന്റെ കാലൻ), കലാന്തകൻ (കാലന്അന്ത്യം നൽകിയവൻ) എന്നീ പേരുകൾ ലഭിച്ചു. ശിവൻ മാർക്കണ്ഡേയനെ അമർത്യനും, മഹാനായ ഋഷിയുമാക്കി. വാൽമീകിയ്ക്ക് ശേഷം രാമകഥയുടെ രണ്ടാമത്തെ ആഖ്യാനമായ ‘രാമോപഖ്യാനം’ (മഹാഭാരതത്തിൽ) അദ്ദേഹം രചിച്ചു. ദേവി ആരാധനയുടെ പ്രധാന ഗ്രന്ഥമായ മാർക്കണ്ഡേയ പുരാണത്തിലെ ‘ദുർഗ്ഗാ സപ്തശതി’ എന്ന കൃതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റേതായുണ്ട്.

ഈ സംഭവത്തിനെയാണ് ആസ്പദമാക്കി രാജാരവിവർമ്മ വരച്ച പെയിന്റിംഗ് ആണ് ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രം

അവലംബം: വെട്ടം മണി എഴുതിയ പുരാണങ്ങളുടെ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം എന്ന പുസ്തകത്തിലെ മർക്കണ്ഡേയനെ കുറിച്ചുള്ള പ്രതിപാദ്യം.