பிரம்மா, விஷ்ணு இருவருக்குமிடைமயே யார் பெரியவர் என்று கடுமையான போட்டி ஏற்பட்டது. இவ்விருவரின் போட்டியை முடிவுக்கு கொண்டு வர விரும்பிய சிவபெருமான் தான் ஒரு நெடிய தீப்பிழம்புத்தூணாக மாறினார். இதைக்கண்ட விஷ்ணுவும் பிரம்மாவும் இந்த ஒளிப்பிழம்பின் அடியையும் முடியையும் காண விரும்பினர். விஷ்ணு வராக உருவமெடுத்து பூமியைப்பிளந்து கீழ்நோக்கிச்சென்றும் தூணின் ஆரம்பத்தைக் காண முடியாமல் திரும்பி தோல்வியை ஒத்துக்கொண்டார். ஆனால் பிரம்மா தூணின் முடியைக்கண்டுவிட்டதாக பொய் சொன்னார்.

தக்க்ஷன் தனது மருமகனான சிவனை அழைக்காமல் ஒரு மாபெரும் வேள்வியை நடத்தினார். அதில் தக்க்ஷனின் மகளான சதியும் கலந்து கொண்டாள். ஆனால் அவ்வேள்வியில் சிவன் அவமானப்படுத்தப்பட்டதால் சதி தன் உடலில் தீயிட்டு மாய்த்துக் கொண்டாள். இதனை அறிந்த சிவன் கடும் கோபம் மற்றும் வருத்தத்தால் சதியின் உடலுடன் இவ்வுலகே நடுங்கும்படி பயங்கர தாண்டவம் புரிந்தார்.

தாராகாசுரனால் தேவர்கள் பெரிதும் துன்புறுத்தப்பட்டு வந்தனர். சிவமைந்தனால் மட்டுமே அவனைக் கொல்ல முடியும் என்பதாலும், சிவன் திருமணம் செய்து கொள்வதிலும், இல்லற வாழ்வு மேற்கொள்வதில் நாட்டமில்லாதவராகவும் இருந்ததாலும் தேவர்கள் கவலையுற்றிருந்தனர். காமனும் அவ்வாறு சிவன் மீது மலரம்பு எய்தி சிவனின் தவத்தைக் கலைத்தார். தவம் கலைந்த சிவன் தனது மூன்றாம் கண் மூலம் அக்னிப் பார்வையால் காமனை எரித்து சாம்பலாக்கினார்.

இந்திரன் அர்ஜுனனிடம் சிவபெருமானைத் தரிசித்துவிட்டு வந்தால் தனது எல்லா ஆயுதங்களையும் பரிசளிப்பதாக வாக்களிக்கிறான். அர்ஜுனன் இமயமலையில் சிவனை நோக்கி கடும்தவமிருந்ததன் பலனாக சிவன் உமாதேவியுடன் ஒரு வேடன் உருவத்தில் காட்சி தரவிழைகிறார். அர்ஜுனன் சிவனுடன் கடுமையாக போராடி மயக்கமுற்றான். சிவனும் அர்ஜுனனின் வீரத்தைப் பாராட்டி பரிசளிக்க விரும்பினார்.

சிவனின் அபஸ்மாராவின் மீதான நடனம் அறியாமையின் நீக்கத்தையும் அறிவுடைமையின் உதயத்தையும் குறிக்கிறது. சாகாவரம் பெற்ற அபஸ்மாராவை அழிக்க இயலாததால், சிவன் அவ்வுருவத்தை தன் வலது காலடியில் போட்டு மிதித்து நசுக்கி தன் கட்டுப்பாட்டில் இருத்தினார். அபஸ்மாரா என்றாலே அழிக்க முடியாதது என்ற பொருளையும், அறியாமை என்பது முற்றிலும் ஒழிக்கப்பட முடியாததும் ஆகும்.

தாரகாசுரனின் மகன்கள் பெற்ற முப்புரங்களை (Tripura) அழிக்க சிவன் பிரபஞ்சத்தை போர்க்களமாகவும், பூமியைத் தேராகவும், பிரம்மாவைத் தேரோட்டியாகவும், சூரிய சந்திரரை தேர்ச் சக்கரங்களாகவும், விஷ்ணுவை அம்பாகவும் கொண்டார். தக்க தருணத்தில் மூன்று நகரங்களும் ஒரே கோட்டிலிருக்கும்போது அம்பெய்தி மூன்று நகரங்களையும் தாக்கி சாம்பலாக்கினார்.

ஆயிரம் கைகளைக்கொண்ட பாணாசுரன் மகாபலியின் புதல்வன். சிவன் அவனது பக்தியை மெச்சி அவன் கோட்டையைக் காக்கும் பொறுப்பை ஏற்றார். பாணாசுரனின் மகள் உஷா கிருஷ்ணனின் பேரன் அனிருத்தாவை கடத்திக் கொண்டு சென்றதால் கிருஷ்ணனுக்கும் சிவனுக்கும் வலுவான போர் நடந்தது. இறுதியில் பாணாசுரன் சரணடைந்ததும் அவனது நான்கு கரங்களைத்தவிர அனைத்து கரங்களையும் கிருஷ்ணர் வெட்டி வீழ்த்தினார்.

சிவனையும் சனி பிடிக்க வந்தபோது, சிவன் நீருக்கடியில் சில மணி நேரம் ஒளிந்து கொண்டார். பின்னர் சனியின் பிடியிலிருந்து தப்பிவிட்டதாகக் கூறியதும், அவரை தண்ணீருக்கடியில் செல்லச் செய்ததே தனது சக்தியினால்தான் என்று சனி விவரிக்கிறார். இது ஒரு நாட்டுப்புறக்கதை போல தோன்றினாலும் பெரிதும் நம்பப்படுகிறது.

பூமியில் முதல் முதலாக ஜோதிர் லிங்கம் காசியில்தான் தோன்றியது. சிவன் தானே விரும்பிய அழகிய நகரமே காசி எனவும் காசியைவிட்டு தான் ஒரு போதும் செல்லமாட்டேன் எனவும் உரைத்தார். பிரளய காலத்திலும் இந்நகரை சிவன் தன் சூலத்தால் தாங்கி நிற்பார். இதனால் காசி ‘ஆவிமுக்தா’ எனப்படுகிறது.

பார்வதி கைலாஸத்தை விட்டு வெளியேறியதும் இவ்வுலகமே சக்தியிழந்தது. மக்கள் பசியால் வாடினர். சிவன் பார்வதியைத் தேடி காசியில் அவரைக் கண்டு பிடித்தார். அவர் விஸ்வநாதர் வடிவம் எடுத்து பார்வதியிடம் பசியால் வாடும் மக்களுக்கு உணவு வழங்குமாறு வேண்டினார். தேவியும் அன்னபூரணியாக வந்து மக்களின் பசியை ஆற்றினார்.

சிவனின் நெற்றிக்கண் இருளில் பிறந்த அந்தகாசுரனை ஹிரண்யாக்ஷன் வளர்த்தார். பின்னர் அவன் செருக்கடைந்து பார்வதியின் மீது ஆசை கொண்டு சிவனை எதிர்க்கத் துணிந்தான். சிவன் அவனை தமது திரிசூலத்தால் அடக்கினார். தோல்வியடைந்த அந்தகாசுரன் மன்னிப்புக் கோர, சிவனும் அவனுக்கு மன்னிப்பளித்து தமது கணங்களுள் ஒன்றாக சேர்த்துக்கொண்டார்.

16 வயதே ஆயுள் கொண்ட மார்கண்டேயன் லிங்கத்தினை ஆலிங்கனம் செய்தவாறு இருந்தான். எமன் வீசிய பாசக்கயிறு லிங்கத்தையும் சேர்த்து சுற்றியதால் வெகுண்ட சிவன் வெளிவந்து எமனைக் கொன்றார் (பின்னர் உயிர்ப்பித்தார்). இதனால் சிவன் மிருத்யுஞ்ஜன் மற்றும் காலாந்தகன் என அழைக்கப்பட்டார்.