സജീവ (സായുധ) പ്രതിരോധത്തിനാണ് ബ്രിട്ടീഷുഭരണത്തിനെതിരെ നേതാജി പ്രാമുഖ്യം നൽകിയത്. ഗാന്ധിയുമായുണ്ടായ അഭിപ്രായഭിന്നതകളെ തുടർന്ന് രാജിവെക്കേണ്ടിവന്ന കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് നേതാജി പെട്ടെന്നുയർന്ന് വരാനുണ്ടായ ഒരു കാരണം ഈ സായുധപ്രതിരോധമെന്ന ആശയമായിരുന്നു. മറ്റുള്ളവർ എതിരായിരുന്നെങ്കിലും, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം ബ്രിട്ടീഷുകാരെ പുറത്താക്കാനുള്ള നല്ല ഒരു അവസരമാണെന്നായിരുന്നു നേതാജിയുടെ ഉറച്ച അഭിപ്രായം.

1941 ജനുവരിയിൽ, കൽക്കട്ടയിലെ വീട്ടുതടങ്കലിൽ നിന്ന് സാഹസികമായി രക്ഷപെട്ടശേഷം രണ്ട് മാസത്തിനകം അദ്ദേഹം ഡെല്‍ഹി, കാബൂൾ വഴി (ജർമ്മനി) ബെർളിനിലെത്തി നാസി നേതാക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. പക്ഷെ, അവരുടെ അഭിപ്രായം ഇന്ത്യക്ക് ബ്രിട്ടീഷ്ഭരണം തന്നെയാണ് നല്ലത് എന്നായിരുന്നു. ഭേദപ്പെട്ട സഹായസഹകരണങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ജപ്പാനിലെ ടോക്യോയിലേക്ക്, ഒരു അന്തർവാഹിനിയിൽ അദ്ദേഹം 1943 ഫെബ്രുവരിയിൽ പുറപ്പെട്ടു. ബ്രിട്ടണെ എതിർക്കുന്ന ഏതൊരു രാജ്യത്തിന്റെ കൂടെയും സഹകരിക്കാം എന്ന ലളിതമായ ആശയമായിരുന്നു നേതാജിയുടേത്., ലക്ഷ്യവും.

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനവസാനം, ബ്രിട്ടണുമായുള്ള സഖ്യത്തിൽ നിന്ന് സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ അകലുമെന്ന് നേതാജി കൃത്യമായി മുൻകൂട്ടിപ്രവചിച്ചു. തന്റെ ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിക്കായി 1945 ആഗസ്റ്റിൽ റഷ്യയിലേക്ക് പോകും വഴി ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ നേതാജി അപ്രത്യക്ഷനായി.

1942ലെ ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രത്തിൽ, നേതാജിയെ ഹിറ്റ്ലറുടെ കൂടെ കാണാം.

മലേഷ്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം 1942 ആരംഭത്തിൽ തന്നെ സിങ്കപ്പൂരിൽ വെച്ച് ജപ്പാൻ സേനയോട് അടിയറവ് പറഞ്ഞ് കീഴടങ്ങിയിരുന്നു. കീഴടങ്ങിയ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിൽ നിന്നും ഇന്ത്യൻ പട്ടാളക്കാരെ വേർപ്പെടുത്തിയ ശേഷം, ഒരു ഇന്ത്യൻ വിമോചന സേനയുമായി ജപ്പാൻ സഹകരിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, ഇന്ത്യൻ സേനാനികളതിൽ ചേരണമെന്നും, അവരോട് ജപ്പാൻകാർ നിഷ്കർഷിച്ചു. “ദില്ലി ചലോ” എന്ന തന്റെ വിമോചന പ്രഖ്യാപനം സിങ്കപ്പൂരിലെ പഡാങ്ങിൽ (1943 ജൂലായ്) വെച്ച് നേതാജി നടത്തുകയും, INAയുടെ ആദ്യ സൈനിക പരിശോധന നടത്തുകയും ചെയ്തു. പഡാങ്ങിൽ നേതാജിയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഒരു ദേശീയ സ്മാരകം തന്നെ സിങ്കപ്പൂർ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Peter Ward Fayയുടെ പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ INA യുടെ സൈനിക പരിശോധന നടത്തുന്ന നേതാജിയെ കാണാം.

കീഴടങ്ങിയ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിലെ ഇന്ത്യൻ പട്ടാളക്കാരെ, സിങ്കപ്പൂരിലെ ഫേരേർ പാർക്കിൽ വെച്ച് മോഹൻ സിങ്ങ് അഭിസംബോധന ചെയ്തു. 1942 മാർച്ച് മാസത്തിൽ ടോക്യോവിൽ വെച്ച് നടന്ന ഒരു യോഗത്തിലാണ് INAആരംഭത്തിന്റെ വിത്തുകൾ പാകിയത്. ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ വ്യവസഥാപ്രമാണങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുകയും, മെയ് മാസത്തിൽ ഔപചാരിക നിയമനങ്ങളും ആരംഭിച്ചു. പല ഇന്ത്യൻ യുദധത്തടവുകാരും തങ്ങളുടെ സൈനിക പ്രതിജ്ഞകൾ ലംഘിക്കാൻ വിമുഖത കാണിച്ചെങ്കിലും 55,000ത്തിലധികം ഉണ്ടായിരുന്ന അവരിൽ ഭൂരിപക്ഷം പേരേയും മോഹൻ സിങ്ങ് അനുനയിപ്പിച്ച് ചേർത്ത ശേഷം 1942 സെപ്റ്റംബറിൽ INA നിലവില്‍ വരുന്ന പ്രഖ്യാപനം നടത്തി. ജപ്പാൻകാരെ പൂർണ്ണമായും വിശ്വസിക്കാതിരുന്നതിനാൽ 1942 അവസാനത്തിൽ മോഹൻ സിങ്ങ് അവിടെ ജയിലിലാവുകയും, INAയുടെ ഭാവി ഏറെകുറെ ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്തു. ഈയവസരത്തിലാണ് INA യെ പരിരക്ഷിച്ച് നേതൃത്വം നൽകാനായി നേതാജി ക്ഷണിക്കപ്പെടുന്നതും- പിന്നീട്, അദ്ദേഹം മോഹൻസിങ്ങിനെ തന്നെ INA യുടെ ജനറലായി പുനർനിയമനം നടത്തിയതും.

INAയിലെ സ്തുത്യർഹമായ സേവനത്തിന് ശേഷം മോഹൻ സിങ്ങ് വിഭജനസമത്ത് അഭയാർത്ഥിയായി ജലന്ധറിൽ താമസിച്ച് തുടങ്ങുകയും അവിടെ നിന്നുള്ള പാർലമെന്റംഗമാവുകയും, INA അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതിനായി അക്ഷീണം പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. INA യുടെ രൂപീകരണത്തിലും ചരിത്രത്തിലും ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത സ്ഥാനമാണ് മോഹൻ സിങ്ങിന്റേത്.

ഈ ഫെയ്സ്ബുക്ക് ചിത്രത്തിൽ INA യുടെ സൈനിക പരിശോധന നടത്തുന്ന മോഹൻ സിങ്ങിനെയാണ് കാണുന്നത്.

ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷം മാറിയാണ് 1912ൽ റേഷ് ബെഹാരി അന്നത്തെ വൈസ്രോയിയെ വധിക്കാനുള്ള ശ്രമം നടത്തിയത്. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് കലാപങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ച ശേഷം, അദ്ദേഹം ജപ്പാനിലേക്ക് പോയി, നാടുകടത്തലിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി ഒരു ജാപ്പനീസ് യുവതിയെ വിവാഹം കഴിച്ച് (തന്റെ തെക്കുകിഴക്കനേഷ്യയിലെ ബന്ധങ്ങൾ നിലനിറുത്തികൊണ്ട് തന്നെ) അവിടുത്തെ പൗരത്വം നേടി. രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, INA ആരംഭിച്ച പ്രസ്ഥാനമായ “ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സഖ്യം – Indian Independence League”ന്റെ നേതൃസ്ഥാനത്തേക്ക് അദ്ദേഹം നിയമിതനായി. ജപ്പാൻകാരുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തബന്ധം കാരണം മോഹൻ സിങ്ങ് ഒരിക്കലും റേഷ് ബെഹാരിയെ വിശ്വസിച്ചിരുന്നില്ല. 1942ന്റെ അവസാനം മോഹൻ സിങ്ങ് അറസ്റ്റിലായപ്പോൾ, റേഷ് ബെഹാരിയുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമാണ് നേതാജി, 1943 ജൂലായ് മാസത്തിൽ INAയുടെ തലപ്പത്തെത്തിയത്. പിന്നീട് “ആസാദ് ഹിന്ദ്” (സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ താത്കാലിക സർക്കാർ) ന്റെ രാഷ്ട്രീയ – സൈനീക നേതൃത്വം – രണ്ടും നേതാജിക്കായിരുന്നു.

റേഷ് ബെഹാരി നേതാജിയോട് പറഞ്ഞത് – “ഒരു പോരാട്ടം കൂടി – അവസാനത്തേതും, ഏറ്റവും മികച്ചതും” എന്നാണ്‌.

തന്റെ ഭാര്യ തോഷികോയുടെ കൂടെ യുവാവായ റേഷ് ബെഹാരിയാണ് ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രത്തിലുള്ളത്.

കീഴടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ യുദ്ധത്തടവുകാരിലെ 70ശതമാനത്തോളം വരുന്ന 40,000ത്തിലധികം പേരെ INAയിലേക്ക് മോഹൻ സിങ്ങ് തിരഞ്ഞെടുത്തെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറസ്റ്റോടെ അവരെല്ലാം ചിതറി പോവാന്‍ തുടങ്ങിയിരുന്നു. 1943 ജൂലായിയിൽ നേതാജി പുനരാരംഭിച്ചപ്പോൾ ഈ സൈനികരെ മാത്രമല്ല, വിദേശത്തുണ്ടായിരുന്ന ഇന്ത്യകാരേയും INAയിലേക്ക് നിയമിച്ചു. ധനശേഖരണവും, കൂടെ പരിശീലനകേന്ദ്രങ്ങൾ, പൗരാവലികളുടേയും, സൈന്യത്തിന്റേയും കമാന്റ് കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥാപിച്ച്‌ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത്രയും ചെറിയ കാലയളവിൽ ഇത്രയും ബൃഹത്തായ ഒരു സൈന്യം കെട്ടിപ്പടുത്ത്, ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകി, അവരെ വിന്യസിക്കുകയും ചെയ്തത് ഒരു വലിയ വിജയവും, നേട്ടവും ആയിരുന്നു.

നേതാജി പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒരു സൈനികനല്ലായിരുന്നു; എന്നിട്ട് പോലും INA വിമുക്തഭടന്മാർ യൂദ്ധമവസാനിച്ച ശേഷവും അദ്ദേഹത്തെ ആരാധിച്ചിരുന്നതിന്റെ ഒരു കാരണം, എല്ലാവരും സ്നേഹിച്ചു പോവുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവരീതികൾ തന്നെയായിരുന്നു. നേതാജിയുടെ മിലിട്ടറി സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന മേജർ പ്രേം സെഹ്ഗൾ, ഒരിക്കൽ ഒരു ജർമ്മൻ നയതന്ത്രജ്ഞനോട് “Cheers” എന്നതിന്റെ ഇന്ത്യൻ വാക്ക് “പ്രദർശിപ്പിക്കൂ” (ഇതിന്റെ പഞ്ചാബി വാക്ക്) ആണെന്ന് കളിതമാശരൂപേണ പറഞ്ഞുവെച്ചു. ഒരു ഔപചാരിക ചടങ്ങിനിടയിൽ വെച്ച് ആ നയതന്ത്രജ്ഞൻ ഇതുംപറഞ്ഞ് നേതാജിയെ കുഴക്കിയ ഉടനെ പ്രേം സെഹ്ഗളിനോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നൂ: “ദയവായി ആദ്യം എന്നോട് കൂടിയാലോചിച്ച ശേഷം മാത്രം
അടുത്ത തവണ ഇന്ത്യയെ ഏതെങ്കിലും കാര്യത്തിനായി പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാക്കുക” എന്നാണ്.

ചൈനയിലെ ഷേങ്ങ്ഹായിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന
“ആസാദ് ഹിന്ദ്” ന്റെ പരിശീലനകേന്ദ്രത്തിന്റേതാണ് ഈ ഫേയ്സ്ബുക്ക് ചിത്രം.

“ദില്ലി ചലോ” എന്ന വിളംബരം നേതാജി പ്രഖ്യാപിച്ചത് 1943 ജൂലായിലാണ്. താൻ രാഷ്ട്രതലവനായും, സൈനികരും അല്ലാത്തവരുമായ 20 പേരടങ്ങുന്ന സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ (താത്കാലിക) സർക്കാർ 1943 ഒക്ടോബർ 21നാണ് നേതാജി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ജപ്പാനിന്റെ സഖ്യകക്ഷികളായിരുന്ന 11രാജ്യങ്ങൾ ഈ സർക്കാരിനെ അംഗീകരിക്കും ചെയ്തു. 1943 ഡിസംബറിൽ ജപ്പാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്ന ആൻഡമാനിൽ വെച്ച് നേതാജി ഇന്ത്യൻ പതാക ഉയർത്തി. അങ്ങനെ താന്‍ ജപ്പാന്റെ വെറും ഇടപാടുകാരൻ അല്ല, മറിച്ച് – തികച്ചും ഒരു സഖ്യകക്ഷിയാണെന്ന് തെളിയിച്ച ശേഷം, നേതാജി പുതിയ സർക്കാരിന്റെ ദേശീയ ഗാനം, കറൻസി, ദേശീയ ബേങ്ക് എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചെടുത്തു. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലകളിൽ 1952 വരെ ആസാദ് ഹിന്ദ് കറൻസികൾ പ്രാബല്യത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. നേതാജിയുടെ വിളംബരം ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി ന്യായമായും പോരാടുന്നവരാണ് INA എന്ന ആത്മവിശ്വാസം എല്ലാവരിലും ഉളവാക്കി. യൂദ്ധാനന്തര വിചാരണകാലത്ത് ഇതായിരുന്നു INA വിമുക്തഭടന്മാരുടെ പ്രധാന വാദഗതി.

അന്നത്തെ ഒരു മലേഷ്യൻ ദിനപത്രത്തിലെ ആസാദ് ഹിന്ദ് സർക്കാരിനെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു റിപ്പോർട്ടാണ് ഈ ഫേയ്സ്ബുക്ക് ചിത്രത്തിലുള്ളത്

സാർവ്വലൗകീകതയുടെ പ്രതീകമായി, ഉറുദു കലർന്ന ഹിന്ദുസ്ഥാനി ആണ് ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി നേതാജി തീരുമാനിച്ചത്. Arzi Hukumat-e- Azad Hind (“സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ഇടക്കാല സർക്കാർ” – എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് സർക്കാരിനെ നാമകരണം ചെയ്തത്. “ഐകമത്യം, ആത്മവിശ്വാസം, ആത്മസമർപ്പണം” – ഇതായിരുന്നു ആപ്തവാക്യം. ആസാദ് ഹിന്ദിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഗാനം – “ഭാരതത്തിന്റെ വിധിനിർണ്ണയിക്കുന്നവരെ”
എന്ന് അര്‍ത്ഥം വരുന്ന, ടാഗോറിന്റെ (ഭാരതഭാഗ്യവിധാതെ) പദ്യശകലം പിന്നീട് സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയഗാനമായത് പോലെ, നേതാജി ആരംഭിച്ച പലകാര്യങ്ങളും ഇന്ത്യയിൽ തുടർന്നുവരുന്നു: ജയ് ഹിന്ദ്, ദില്ലി ചലോ, പോലുള്ള മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ, നടുവിൽ ചർക്കയുള്ള കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ത്രിവർണ്ണ പതാക, ഈയിടെ സംഗീതസംവിധായകൻ AR Rahman ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ “കദം കദം ബഡായെ ജാ” എന്ന ഗാനം എന്നിവ ഇതിന് ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ മാത്രമാണ്.
വിക്കിമീഡിയയിലെ ഈ ചിത്രത്തിൽ INA സൈനികരുടെ കയ്യിലുള്ള ത്രിവർണ്ണപതാകയിലെ ചർക്ക ശ്രദ്ധിക്കാം.

INAയുടെ വനിതാ റെജിമെന്റിന്, 1857ൽ നടന്ന ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യസ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ നായികയായ റാണി ലക്ഷ്മിഭായിയുടെ പേരാണ് നേതാജി നൽകിയത്. വിദേശങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്ന ഇന്ത്യൻ വനിതകളെ ചേർത്താണ് ഈ റെജിമെന്റ് നേതാജി സംഘടിപ്പിച്ചത്. ഈ റെജിമെന്റ് ബർമ്മ അതിർത്തിയിൽ നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ (1944) സ്തുത്യർഹമായ രീതിയിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.
സിംഗപ്പൂരിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ഡോക്ടർ, ക്യാപ്റ്റൻ S ലക്ഷ്മിയായിരുന്നു റെജിമെന്റിന്റെ പ്രധാന പ്രചോദനം. ആസാദ് ഹിന്ദ് മന്ത്രിസഭയിലും ഇവർ അംഗമായിരുന്നു. ചെന്നൈയിലെ ഒരു പ്രമുഖ നായർ കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിരുന്ന ഇവർ, സുപ്രസിദ്ധ നർത്തകി മൃണാളിനി സാരാഭാ യിയൂടെ അനന്തരവളായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ നിന്നുമുള്ള MP, സുഭാഷിണി അലി ഇവരുടെ മകളാണ്. ഗാന്ധി, നെഹ്റു, ആസാദ് എന്നിവരോടുള്ള ബഹുമാനാർത്ഥം, പ്രധാന INA ബ്രിഗേഡുകൾക്ക് ഇവരുടെ പേരുകളാണ് നേതാജി നൽകിയത്.

Peter Ward Fayയുടെ പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ, ഝാൻസി റാണി റെജിമെന്റ് മാർച്ച്പാസ്റ്റ് നടത്തുന്നത് കാണാം.

ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ 1944 മാർച്ച് മാസത്തിലാണ് ജപ്പാൻ- INA സൈനികസഖ്യം നടപടികൾ ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യത്തെ ആക്രമണം തെക്കൻ മണിപ്പൂരിലായിരുന്നു – അരാക്കൻ ആക്രമണം – The Arakan offensive.
ശത്രുപക്ഷത്ത് ആശയക്കുഴപ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും, ശേഷം ബ്രിട്ടീഷിന്ത്യൻ സൈനികരെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിനും വേണ്ടി ‘ബഹാദൂർ’ എന്ന പ്രത്യേക സൈനീക സംഘം സമാന്തരമായും രഹസ്യമായും പ്രവർത്തിച്ചു.
1944 ഏപ്രിൽ 14ന്, ഈ സംഘത്തിലെ ക്യാപ്റ്റൻ ഷൌക്കത്ത് മാലിക് ശത്രുക്കളുടെ പ്രതിരോധനിരകൾ തകർത്ത് മൊയ്റാങ്ങ് പിടിച്ചെടുത്തു.

പ്യൂനസിന്റെ ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രത്തിൽ മൊയ്റാങ്ങിലെ INA സ്മാരകവും, മുദ്രാവാക്യവും കാണിക്കുന്നു.

അരാക്കൻ ആക്രമണം ശത്രുപക്ഷത്തെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ച് ശ്രദ്ധ തിരിച്ചുവിടാനുള്ള ഒരു തന്ത്രം മാത്രമായിരുന്നു. ഇംഫാൽ കൊഹിമ റോഡ് പിടിച്ചെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു INA മേജർ ജനറൽ ഷാനവാസിന്റെ മുഖ്യലക്ഷ്യം. ഇതിലൂടെ ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തെ ബർമ്മയിലുള്ളവരിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെടുത്തുവാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നു. പക്ഷേ രണ്ട് പട്ടണങ്ങളിലും ഉപരോധം നടപ്പിൽ വരുത്തുവാൻ INAക്ക് സാധിച്ചില്ല. സാധന സാമഗ്രികളുടെ വരവ് തടസ്സപ്പെട്ടതിനാൽ INAയ്ക്ക് വലിയ ദുരിതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നു. INAയെക്കുറിച്ചുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് റിപ്പോർട്ടുകൾ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുന്നവയായിരുന്നെങ്കിലും മേജർ ജനറൽ ഷാനവാസ് തന്റെ സൈനികരെ ന്യായീകരിച്ചത് അമിതമായ മേൽക്കോയ്മ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ട് പോലും INAയുടെ കൈവശമുള്ള ഒരു പോസ്റ്റ് പോലും പിടിച്ചെടുക്കുവാനുള്ള സന്ദർഭം ഉണ്ടായിട്ടില്ല എന്ന് പറഞ്ഞായിരുന്നു. യാഥാർത്ഥ്യം മിക്കവാറും രണ്ടിന്റെയും നടുവിലാകാനാണ് സാധ്യത.

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ത്യയിലെ ഒരേയൊരു സംഘർഷപ്രദേശമായ ഇംഫാൽ കൊഹിമ റോഡിലൂടെ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിലെ ഗൂർഖകൾ മുന്നേറുന്നത് ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രത്തിൽ കാണാം.

The Japanese – INA force started retreating from Imphal in late June 1944. They fought all the way down the Irrawaddy River that runs almost through the middle of Burma. The final battle was fought in early April 1945 at a place near Mount Popa, a Burmese pilgrimage site. Military resistance ceased after that.
The INA remnants marched on foot towards Bangkok in an “epic retreat to safety.” Netaji joined them. When Japanese offered transport to Netaji he refused. He returned to Singapore. After the surrender of Japan on August 15, 1945, he vanished in Taiwan.
The Wikimedia image shows INA POWs at Mount Popa.

ഇംഫാലിൽ നിന്ന് ജാപ്പനീസ്-INA സഖ്യം 1944 ജൂൺ അവസാനത്തോടെ പിൻമാറ്റം ആരംഭിച്ചു. ബർമ്മയുടെ ഏതാണ്ട് മദ്ധ്യഭാഗത്തായി ഒഴുകുന്ന ഇരാവതി നദിയോരം വരെ അവർ യുദ്ധം ചെയ്തു വന്നു. പ്രസിദ്ധ ബർമ്മീസ് തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ പോപ്പ മലനിരയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു പ്രദേശത്ത് വെച്ച് 1945 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ നടന്ന അവസാന യുദ്ധത്തോടെ INAയുടെ സൈനിക പ്രതിരോധം മുഴുവനായും അവസാനിച്ചു. “സുരക്ഷിതത്വത്തിലേക്കുള്ള ഇതിഹാസതുല്യമായ പിൻവാങ്ങൽ” INA ബാങ്കോക്കിലേക്ക് നടത്തിയത് കാൽനടയായിട്ടാണ്. അവരോടൊപ്പം നേതാജിയും കാൽനടയായി തന്നെ ചേർന്നു. ജപ്പാൻകാർ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത യാത്രാ സൗകര്യം നിരസിച്ച നേതാജി സിംഗപ്പൂരിലേക്ക് മടങ്ങി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ, ജപ്പാൻ 1945 ഓഗസ്റ്റ് 15ന് കീഴടങ്ങിയ ഉടനെ, നേതാജി അപ്രത്യക്ഷനായത് തായ് വാനിൽ വെച്ചാണ്.

ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രത്തിൽ പോപ്പ മലനിരകളിലെത്തിയ INA യുദ്ധത്തടവുകാരെ കാണാം.

INAയുടെ ഏറ്റവും പ്രമുഖരായ ഫീൽഡ് കമാൻഡർമാർ – മേജർ ജനറൽ ഷാനവാസ്, കേണൽ പ്രേം സൈഗൽ, കേണൽ ഗുർബക്ഷ് ധില്ലൺ എന്നിവരായിരുന്നു. 1946ൽ ബ്രിട്ടീഷ് രാജപ്രൗഢിയുടെ പ്രകടനത്തിനു വേണ്ടിമാത്രം, ചെങ്കോട്ടയിൽ നടന്ന ഒരു പട്ടാളവിചാരണയ്ക്കായി ഈ 3 പേരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. പലായനം ചെയ്തവരെ പീഡിപ്പിച്ചവർ, രാജ്യദ്രോഹികൾ എന്നീ ദുരാരോപണങ്ങളുടെ പേരിൽ ഇവർ ഈ വ്യാജവിചാരണ നേരിടേണ്ടി വന്നു.
ഈ വ്യാജ വിചാരണ നേരിടാൻ തേജ് സപ്രു, നെഹ്റു എന്നീ പ്രമുഖരെ ഉൾപ്പെടുത്തി കോൺഗ്രസ് ഒരു പ്രതിരോധ സമിതി രൂപീകരിച്ചു. ഭുലാഭായ് ദേശായി ആണ് പ്രതിഭാഗ അഭിഭാഷകനായി ഹാജരായത്. അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ നിയമാനുസൃതമായ ഒരു സർക്കാരിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, അധിനിവേശത്തിനെതിരായി നടന്ന ഒരു യുദ്ധം മാത്രമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചെങ്കിലും, ഈ മൂവരേയും നാടുകടത്തലിന് ശിക്ഷിച്ചു. പക്ഷെ പൊതുജനങ്ങളുടെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്ന് ശിക്ഷാവിധി നടപ്പിലാക്കിയില്ല.
“ബ്രിട്ടീഷ് രാജിനോടുള്ള ഇന്ത്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിശ്വസ്തത എന്നെന്നേക്കുമായി അവസാനിച്ചു” എന്ന് ചിന്തിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇതോടെ നിർബന്ധിതരായി. ഇത് INAയുടെ ഒരു വിജയമായിരുന്നു.

Peter Ward Fayയുടെ പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ ഇടത് നിന്നു വലത്തോട്ട് നിൽക്കുന്ന മൂവരെയും കാണാം.