സന്യാസി കലാപം 1770 മുതൽ 1820 വരെയാണ് നടന്നത്. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരായ ആദ്യത്തെ സംഘടിത പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പ്രധാനമായും സന്യാസിമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹിന്ദു താപസരും, ചില മുസ്ലിം ഫക്കീറുകളും ചേർന്നാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. ഇന്നത്തെ പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ബംഗ്ലാദേശ്, ബീഹാർ എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ഇത് നടന്നത്. 1770ലെ ബംഗാൾ ക്ഷാമത്തിനു ശേഷമുള്ള അടിച്ചമർത്തുന്ന നികുതി പിരിവിനെതിരെയാണ് അവർ ചെറുത്തുനിന്നത്.

സന്യാസി കലാപത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഓർമ്മ രൂപപ്പെടുത്തിയത് ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആനന്ദമഠം (1882), ദേവി ചൗധുരാനി (1884) എന്നീ കൃതികൾ സന്യാസി കലാപത്തെ പുനർ-സങ്കൽപ്പിക്കുന്ന ചരിത്ര നോവലുകളാണ്. ആനന്ദമഠം “വന്ദേ മാതരം” അവതരിപ്പിച്ചു. ഇത് ദേശീയവാദികൾക്ക് ഒരു മുദ്രാവാക്യമായി മാറുകയും പിന്നീട് ദേശീയ ഗാനമായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ബ്രിട്ടാനിക്കയിലെ ഈ ചിത്രം
ബങ്കിം ചന്ദ്രയുടേതാണ്.

1857ലെ ലഹളയെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ആദ്യത്തെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരമായി കരുതുന്നു. അത് ശിപായി ലഹള എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. (ഹിന്ദിയിൽ ശിപായി – Sepoy എന്നാൽ സൈനികർ)
ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ സൈനികരുടെ ലഹളയായിരുന്നു അത്.
യഥാർത്ഥത്തിൽ ആദ്യത്തെ ശിപായി ലഹള ദശാബ്ദങ്ങൾക്ക്‌ മുമ്പ് തമിഴ്നാട്ടിലെ വെല്ലൂരിലാണ് നടന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ സൈനികർക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന കുറഞ്ഞ വേതനത്തെ കുറിച്ച് നീരസമുണ്ടായിരുന്നു.
മതപരമായ ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിക്കുന്നതിലുള്ള നിരോധനം, താടി വടിയ്ക്കുക, മീശയുടെ വലിപ്പം കുറയ്ക്കുക, ബ്രിട്ടിഷുകാരുടെ തരത്തിലുള്ള തൊപ്പി ധരിക്കുക എന്നിവയോട് മൊത്തത്തിലും നീരസമുണ്ടായിരുന്നു.
വെല്ലൂരിലെ കോട്ടയിൽ താമസിപ്പിച്ചിരുന്ന ടിപ്പുവിന്റെ മക്കൾ അവർക്ക് പ്രചോദനമായി. അവർ കോട്ടയിലേക്ക് ഇരച്ചു കയറി 130 ബ്രിട്ടീഷുസൈനികരെ കൊല്ലുകയും, ടിപ്പുവിന്റെ മകനെ ഭരണാധികാരി ആക്കുകയും ചെയ്തു.
ലഹളത്തുടങ്ങി മണിക്കൂറുകൾക്കുളളിൽ തന്നെ, ആർകോട്ടിൽ നിന്നുള്ള സൈന്യബലത്താൽ ആ ലഹള അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു. അനവധി സൈനികർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. എങ്കിലും, വിവാദപരമായ ആ ചട്ടങ്ങളെല്ലാം പിൻവലിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യൻ സൈനികർക്ക് തങ്ങളുടെ അസംതൃപ്തികൾക്കെതിരെയുള്ള വികാരങ്ങൾ ആളി കത്തിക്കുവാനുള്ള ഒരു മാതൃകയായി വെല്ലൂർ ലഹള മാറി. 1857ലെ യുദ്ധത്തിലും, ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിലെ ഗദ്ദർ പ്രസ്ഥാനത്തിലും, രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിലെ നേതാജിയുടെ സൈന്യത്തിലും ഇത് പ്രാവർത്തികമാക്കി.

വെല്ലൂർ ലഹളയെ അനുസ്മരിക്കുന്ന 2006ലെ ഒരു പോസ്റ്റൽ സ്റ്റാമ്പാണ് ചിത്രത്തിൽ.

തമിഴിലെ ‘പാളയക്കാരൻ’ (Palayakaran), തെലുങ്കിലെ ‘പാലെഗാഡു’ (Palegadu), കന്നഡയിലെ ‘പാലെഗാര’ (Palegara), മറാത്തിയിലെ ‘പാലെഗാർ’ (Palegar) എന്നീ പേരുകൾ പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാരെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ രാജാക്കന്മാർക്കും, നവാബുമാർക്കും വേണ്ടി അവർ ദുർഘടമായ പ്രദേശങ്ങൾ ഭരിക്കുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്തു.
ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ രാജ്യങ്ങളെ കീഴടക്കിയതോടെ, ഈ പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാരുടെ അധികാരങ്ങളും, അവകാശങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കാനും അവർ ശ്രമിച്ചു. ഇതിനായി ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഉയർന്ന നികുതി ചുമത്തുന്ന സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കി.
ഇത്തരം ഏകദേശം 80 പാളയക്കാരന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവരുടെ കീഴിൽ ഏകദേശം 30,000 സൈനികർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
തമിഴ്നാട്ടിലെ പാളയക്കാരന്മാരാണ് 1790കളിൽ ആദ്യം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ കലാപം നടത്തിയത്. തുടർന്ന് 1800-ൽ മലബാറിലും, ഡിണ്ടിഗലിലും, 1801–1805 കാലയളവിൽ ആന്ധ്രയിലും, പിന്നീട് 1846ലും കലാപങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള വീരപാണ്ഡ്യ കട്ടബൊമ്മനും, മരുദു പാണ്ഡ്യർ സഹോദരന്മാരും പാളയക്കാരന്മാരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ നേതാക്കളാണ്.
മഹാനായ നടൻ ശിവാജി ഗണേശൻ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രശസ്തമായ 1959-ലെ തമിഴ് സിനിമയിൽ കട്ടബൊമ്മന്റെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു.

IMDb വെബ്സൈറ്റിലുള്ള ഈ സിനിമയുടെ കളർ പോസ്റ്ററാണ് ഈ ചിത്രം.

ഉറവിടം: JC Dua;
JSTOR-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പാളയക്കാരന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള വിവിധ ലേഖനങ്ങൾ

പയ്ക എന്നത് ഒഡീഷയിലെ ഒരു സൈനിക വിഭാഗത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് “പാദാതിക” (കാൽനടസൈന്യം) എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. 1803ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ സംസ്ഥാനം പിടിച്ചെടുത്തു. ആ സമയത്ത് അവിടുത്തെ പ്രമുഖ പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരിയുടെ ആസ്ഥാനം ഖുർഡയിലായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളരെ ആകർഷകമായ വ്യക്തിപ്രഭാവമുള്ള ജനറൽ ബക്ഷി ബിദ്യധർ മഹാപാത്രയും (General Bakshi Bidyadhar Mahapatra), പുരി പ്രദേശത്തും, പരിസരത്തും നടന്നിരുന്ന ഉന്നതരുടെ വിപ്ലവത്തെ കർഷകരുടെ ഒരു വിപ്ലവമാക്കി മാറ്റി. ഇവർ 7 വർഷത്തോളം ഗറില്ലാ വിപ്ലവ-യുദ്ധ തന്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചു. അതൊരു പൊട്ടിത്തെറി മാത്രമായിരുന്നില്ല, ബ്രിട്ടീഷുകാരെ പുറത്താക്കാനുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു പോരാട്ടവും കൂടിയായിരുന്നു. വിമതർ സ്വന്തമായ സാമ്പത്തിക, ഭരണനയങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ബദൽ സർക്കാരിനായി പോലും പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു.

പയ്ക വിപ്ലവത്തെ അനുസ്മരിക്കുന്ന ഒരു തപാൽ സ്റ്റാമ്പ് 2018ൽ പ്രധാനമന്ത്രി പുറത്തിറക്കുന്ന ചിത്രമാണിത്.

ഉറവിടം: https://magazines.odisha.gov.in/orissareview/2017/November/engpdf/27-31.pdf

ദുർബലനായിരുന്ന ഒരു രാജാവിനും, അഴിമതിക്കാരായ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും എതിരെ വേലുത്തമ്പി ഒരു ജനകീയ മാർച്ചിന് നേതൃത്വം നൽകി. രാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാർത്ഥത തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അദ്ദേഹത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി നിയമിച്ചു. തുടർന്ന് വേലുത്തമ്പി വിപുലമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു.
1798ൽ വെല്ലസ്ലി പ്രഭു സബ്സിഡിയറി (സൈനീക) സഖ്യ സമ്പ്രദായം കൊണ്ടുവന്നു. ഒരു ഇന്ത്യൻ നാട്ടുരാജ്യത്തിന് നാമമാത്രമായ സ്വാതന്ത്ര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട്, ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പരമാധികാരം അംഗീകരിക്കാം. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഒരു സൈനിക സംഘത്തെയും, രാജാവിനെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ ഒരു റെസിഡന്റിനെയും നിയോഗിക്കും – ഇവയായിരുന്നു അതിലെ പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ. നൈസാമും, മറാത്ത രാജ്യങ്ങളും ഇത് അംഗീകരിച്ചതോടെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം അതിവേഗം വ്യാപിക്കുന്നതിന് ഇത് കാരണമായി.
തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിന് മേൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ വെച്ച നിർദ്ദേശങ്ങൾ, സംസ്ഥാനത്തെ അഴിമതിക്കാരായ ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദത്തെ തിരുത്താനായി നടത്തിയ ദൂരവ്യാപകമായ ഭരണപരവും, സാമ്പത്തികവുമായ പരിഷ്കാരങ്ങളെ തകിടം മറിക്കുന്നതായിരുന്നു. ജനപ്രിയനായിരുന്ന ദിവാൻ വേലുത്തമ്പി ദളവ “കുണ്ടറ പ്രഖ്യാപനം” പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഉയർന്ന നികുതികൾ, സാംസ്കാരികമായ അടിച്ചമർത്തൽ, മതപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ നഷ്ടം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിക്കൊണ്ട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ ജനങ്ങൾ ഒന്നിക്കണമെന്ന് അതിൽ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഇത് ജനങ്ങളെ ഉണർത്തുകയും, കേരളത്തിലെ എല്ലാ രാജാകുമാരന്മാരെയും ഒന്നിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

വേലുത്തമ്പിയെക്കുറിച്ചുള്ള അമർചിത്ര കഥ കോമിക് പുസ്തകത്തിന്റെ കവറാണ് ചിത്രത്തിലുള്ളത്.

ഉറവിടം: https://www.osmanian.com/2025/05/velu-thampis-revolt-18081809-courageous.html

ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ദത്താവകാശനിരോധന-നയം അനുസരിച്ച്, ദത്തുപുത്രന്മാർക്ക് രാജ്യഭരണത്തിന്മേലുള്ള അവകാശം നഷ്ടപ്പെടുകയും ആ രാജ്യം ബ്രിട്ടിഷുകാർക്ക് കീഴിലാവുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. വടക്കൻ കർണ്ണാടകയിലെ “കിട്ടുർ” എന്ന ഒരു ചെറിയ രാജ്യത്തിന്റെ രാജ്ഞിയായിരുന്നു ചെന്നമ്മ. അവർ ബ്രിട്ടിഷുകാരോട് ധീരമായി പോരാടിയെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. കർണ്ണാടകത്തിലെ ധീരവനിതയായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇവരെ കുറിച്ച് നിരവധി നാടൻ പാട്ടുകളും പുസ്തങ്ങളും ഉണ്ട്, അവരുടെ പേരിലുള്ള സ്റ്റേഡിയങ്ങളും, കപ്പലുകളും കൂടാതെ അങ്ങിങ്ങായി കാണുന്ന നിരവധി പ്രതിമകളും ഉണ്ട്. ഡൽഹിയിലുള്ള പാർലിമെന്റ് മന്ദിരത്തിലും ഇവരുടെ പ്രതിമയുണ്ട്.

ബംഗളുരു ടൗൺ ഹാളിനടുത്തുള്ള റാണിയുടെ പ്രതിമയാണ് ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രത്തിലുള്ളത്.

അവലംബം: Archana Garodia Gupta എഴുതിയ “Women who ruled Inida” എന്ന പുസ്തകം.

പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇപ്പാഉള്ള ബർമ്മയിലെ “ഷാൻ” പ്രദേശത്തു നിന്നും വന്ന അഹോമുകൾ ആസ്സാമിൽ അവരുടെ ഭരണം സ്ഥാപിച്ചു. അവർ തദ്ദേശീയരുമായി ചേർന്ന് ഇന്നത്തെ ആസ്സാമിന്റെ പ്രത്യേകമായ സംസ്ക്കാരത്തിന് രൂപം നല്കി. 6 നൂറ്റാണ്ടുകളോളം അവർ തങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. അവരുടെ
പ്രശ്സതനായ ജനറൽ ലചിത്ത് ബോർഫുകൻ (General Lachit Borphukan) ഔറംഗസേബിന്റെ സേനയെ 17 തവണ തുടർച്ചയായി പരാജയപ്പെടുത്തി. ബ്രിട്ടിഷുകാർ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുത്തപ്പോൾ രാജവംശം ശിഥിലമായി. ഗോംധർ കൊൻവർ (Gomdhar Konwar) എന്ന ഒരു രാജകമാരൻ തങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാർ അവസാനമായി ദൃഢനിശ്ചയത്തോടുകൂടി ഒരു പരിശ്രമം കൂടി നടത്തി.

ചൈപോ (Chaipau) ചെയ്ത അഹോം രാജചിഹ്നത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്കാരമാണ് ഈ വിക്കിപീഡിയ ചിത്രത്തിലുള്ളത്.

അവലംബം: https://www.assams.info/answers/first-revolt-against-british-in-assam

1855 – 1856 ലെ സന്താൾ കലാപത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത് “മുർമു” സഹോദരന്മായിരുന്ന സിഡോ, കൻഹു എന്നീ 2 പേരായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് പിന്തുണയോടെ പണം കടം നൽകുന്നവരും, ജന്മിമാരും ഇവരുടെ പൂർവിക ഭൂമികൾ കൈയേറുന്നതിനെതിരെയാണ് അവർ കലാപം നടത്തിയത്. സന്താളുകൾ അവരുടെ സ്വന്തം സർക്കാരിനെ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും, ‘അവസാന തുള്ളി രക്തം വരെ പോരാടും’ എന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇന്നത്തെ ഝാർഖണ്ഡ്, ബീഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇത് വ്യാപകമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പ്രതികരണം ക്രൂരമായിരുന്നു; ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ചില നഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായെങ്കിലും അവർ മുഴുവൻ ഗ്രാമങ്ങളും കത്തിക്കുകയും, ആയിരക്കണക്കിന് സന്താളുകളെയും, അവസാനം കലാപ നേതാക്കളെയും കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, ധീരമായ സന്താൾ കലാപം മറ്റ് ആദിവാസി സമൂഹങ്ങളെയും കൊളോണിയൽ ഭരണത്തിനെതിരെ ചെറുത്തുനിൽക്കാൻ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. കലാപത്തെ ശമിപ്പിക്കാൻ ഭാഗൽപൂർ, ബിർഭൂം ജില്ലകളുടെ ഭാഗങ്ങൾ വേർതിരിച്ച് സന്താൾ പർഗാനയായി രൂപീകരിച്ചു.

വിക്കിമീഡിയയിലെ ഈ ചിത്രം 2002ൽ സിഡോ & കൻഹു മുർമുവിനെ അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട് പുറത്തിറക്കിയ തപാൽ സ്റ്റാമ്പിന്റേതാണ്.

ഉറവിടം: https://ncert.nic.in/textbook/pdf/hees104.pdf

കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ സ്ഥലംമാറ്റി കൃഷി ചെയ്യുന്ന (ജൂം) കൃഷിരീതിയെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തി. അതിൻ്റെ കൂടെ കർശനമായ വനനിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുകയും, വനവിഭവങ്ങളുടെ വ്യാപാരം ഇടനിലക്കാർ കൈവശപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.

ഇതിനെതിരെ ആദിവാസികൾ തുടർച്ചയായ കലാപങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി — കോൾ കലാപം (1831–32), സന്താൾ കലാപം (1855–56) എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം, ഏറ്റവും ശക്തവും നിശ്ചയദാർഢ്യമുള്ളതുമായ കലാപത്തിന് (1895–1900) നേതൃത്വം നൽകിയത് ബിർസ മുണ്ട ആയിരുന്നു. വിവിധ ആദിവാസി ഗോത്രങ്ങളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന് വ്യാപകമായ പിന്തുണ ലഭിച്ചു.

ബിർസയ്ക്ക് അത്ഭുതശക്തികളുണ്ടെന്ന് ജനങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. തന്റെ ജനങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനായി ദൈവം തന്നെ നിയോഗിച്ചിരിക്കുകയാണന്ന് ബിർസ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾ അദ്ദേഹത്തെ ‘ഭഗവാൻ’ (ദൈവം) എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങി.

മിഷനറി വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ച ആദ്യകാല ആദിവാസികളിൽ ഒരാളായിരുന്ന ബിർസ, പിന്നീട് വൈഷ്ണവമതത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. അദ്ദേഹം ശുദ്ധിയും, ഭക്തിയും പ്രബോധിപ്പിച്ചു.
ബ്രിട്ടീഷ് രാജിനെ രാവണനായി വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, രാവണനെ പുറത്താക്കി തങ്ങളുടെ പഴയ മഹത്വം വീണ്ടെടുക്കാൻ അദ്ദേഹം ജനങ്ങളോട് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. റാണി വിക്ടോറിയയെ രാവണന്റെ ഭാര്യയായ മണ്ഡോദരിയോടും അദ്ദേഹം ഉപമിച്ചു.

1900-ൽ കോളറ ബാധിച്ച് ബിർസ മുണ്ട അന്തരിച്ചു, അതോടെ ഈ പ്രസ്ഥാനം ക്രമേണ ക്ഷയിച്ചു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ‘ബിർസൈത്’ (Birsait) എന്ന പേരിൽ സംരക്ഷിച്ചു. ചിലർ ഇതിനെ ഒരു പുതിയ മതവിശ്വാസമായി കണക്കാക്കുന്നു.

1895-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് കസ്റ്റഡിയിലായിരുന്ന ബിർസ മുണ്ടയുടെ ചിത്രമാണ് വിക്കിമീഡിയയിൽ നിന്നും ഇവിടെ നൽകിയിരിക്കുന്നത്.

ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കനാളുകളിൽ തന്നെ ബംഗാളിൽ കർഷകകലാപങ്ങളുടെ ഒരു ചരിത്രമുണ്ടായിരുന്നു – 1770കളിലെ സന്യാസി കലാപം, 1830കളിലെ ഫറെയ്സി കലാപം എന്നിവ അതിന്റെ ആദ്യകാല ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പരുത്തി (കോട്ടൺ) തുണി വ്യവസായത്തിന് ഇൻഡിഗോ (കടുംനീല, ഇന്ദനീലം) നിറം ആവശ്യമായിരുന്നു. ആഗോള തുണിത്തരങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും വിശ്വസനീയവും, തിളക്കമുള്ളതുമായ നീല നിറമായിരുന്നു അത്. അവർ ബംഗാളിലും, ബിഹാറിലും ഇൻഡിഗോ നിറം ലഭിക്കുന്ന നീലയമരി ചെടിയുടെ കൃഷി നിർബന്ധമാക്കി. പൊതുവെ ഭേദപ്പെട്ട വില ലഭിച്ചിരുന്ന ധാന്യങ്ങളുടെ കൃഷിയ്ക്ക് പകരം, അവരുടെ ഏറ്റവും നല്ല കൃഷിനിലങ്ങളിൽ വളരെ കുറഞ്ഞ വിലയിൽ ഇന്ദ്രനീലം കൃഷി ചെയ്യുന്നതിന് കർഷകർ നിർബന്ധിതരായി.
നാഡിയാ ഗ്രാമത്തിൽ അഹിംസാപരമായി ആരംഭിച്ച “നീൽ ബിദ്രോഹ്” (ഇന്ദ്രനീലത്തിനെതീരായ പോരാട്ടം) പെട്ടെന്ന് പടർന്നു. സമൂഹത്തിലെ ആഢ്യന്മാരായ ഉന്നതരും ഇതിൽ പങ്കുചേർന്നു. ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ദീന ബന്ധു മിത്രയുടെ ‘നീൽ ദർപ്പൺ’ (ഇന്ദ്രനീലം കൊണ്ടുള്ള കണ്ണാടി) എന്ന നാടകം അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടിയെടുത്തതിനാൽ, ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ദ്രനീല നിയമം കൊണ്ടുവന്നെങ്കിലും, ചൂഷണവ്യവസ്ഥകൾ ബിഹാറിലേക്ക് മാറി. ബിഹാറിലെ ഇന്ദ്രനീല കർഷകരുടെ ഈ മഹാ ദുരിതമാണ് ചമ്പാരണിൽ 1917ലെ ഗാന്ധിജിയുടെ ആദ്യ സത്യാഗ്രഹ സമരത്തിന് കാരണമായത്. ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ ഇന്ദ്രനീലത്തിന് വളരെ വലിയ പങ്കുണ്ട്.

രചയിതാവിന്റെ ചിത്രത്തോടുകൂടിയ “നീൽ ദർപ്പൺ” എന്ന നാടകഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കവർ പേജാണ് ഈ ചിത്രത്തിലുള്ളത്.

ഉറവിടം: https://www.britannica.com/event/Indigo-Revolt

ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിലെ രണ്ട് ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങളായ ചിറാലയുടെയും, പെറാലയുടെയും ജനസംഖ്യ 15,000വും, ആകെ വരുമാനം 4,000 രൂപയുമായിരുന്നു. അവിടെ നികുതിയായി 40,000 രൂപ പിരിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ 1919ൽ സർക്കാർ ഇവയെ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളാക്കി മാറ്റി. ഡുഗ്ഗിരാല ഗോപാലകൃഷ്ണയ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ജനങ്ങൾ നികുതി ബഹിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു. അദ്ദേഹം ‘രാമ ദണ്ഡു’ എന്ന പേരിൽ ഒരു സന്നദ്ധസേന രൂപീകരിച്ചു.
നികുതി ഒഴിവാക്കാൻ ഗ്രാമങ്ങൾ വിട്ട് വേറെയെവിടെയെങ്കിലും താമസിക്കാൻ ഗാന്ധിജി ജനങ്ങളോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. ഏകദേശം 13,000 പേർ ഗ്രാമങ്ങൾ വിട്ട് 11 മാസത്തോളം ദൂരെ ഒരു ക്യാമ്പിൽ താമസിച്ചു. ഈ പ്രവാസം, ഭരണവ്യവസ്ഥയെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ പിടിച്ചുകുലുക്കിയെങ്കിലും, ഗോപാലകൃഷ്ണയ്യയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതോടെ അത് മങ്ങിപോയി.

ഈ വിക്കിമീഡിയ ചിത്രം ഗോപാലകൃഷ്ണയ്യയുടേതാണ്.

ഉറവിടം: V Narasimha Swamy, എഴുതിയ “A Review of Freedom Movement in Andhra” എന്ന പുസ്തകം

വ്യത്യസ്തമായി ഗോത്രകലാപങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ അല്ലൂരി സീതാരാമ രാജുവിന്റെയും, കൊമാരം ബീമിന്റെയും ഐതിഹാസിക കഥകളാണ് RRR എന്ന സിനിമയിലുള്ളത്. എങ്കിലും, സിനിമയിലുള്ളതുപോലെ അവർ ഒരിക്കലും കണ്ടുമുട്ടിയിട്ടില്ല. 1922-24 കാലഘട്ടത്തിൽ റാംപ കലാപത്തിന്റെ ഭാഗമായി, വിശാഖപട്ടണം പ്രദേശത്ത് സീതാരാമ രാജു വിപ്ലവം നടത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗറില്ലാ തന്ത്രങ്ങളെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ ബഹുമാനിച്ചു.
1940-ൽ നൈസാമിന്റെ വനനയത്തിനെതിരെ ബീമാ സംഘടിപ്പിച്ച ബാബാജെറി വിപ്ലവം – തെലങ്കാനയിലെ ജോഡഘട്ടിൽ ഗോണ്ടുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് കാരണമായി. ലോകമെമ്പാടും തരംഗമായ RRR-ലെ ‘നാട്ടു’ എന്ന ഗാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ദൃശ്യമാണിത്.

ഉറവിടം: www.telangana360.com
www.pib.gov.in